Shloka 16
Janamejaya’s Request for Expansion; Vaiśampāyana’s Authorization and Phalāśruti of the Mahābhārata
Jaya
ऋत्विज ऊचु: वर्तते तव राजेन्द्र कर्मतद् विधिवत् प्रभो । अस्मै तु द्विजमुख्याय वरं त्वं दातुमहसि,ऋत्विजोंने कहा--राजेन्द्र! आपका यह यज्ञकर्म विधिपूर्वक सम्पन्न हो रहा है। अब आप इन विप्रवर आस्तीकको मनोवांछित वर दे सकते हैं
ṛtvija ūcuḥ | vartate tava rājendra karmatad vidhivat prabho | asmai tu dvijamukhyāya varaṃ tvaṃ dātum arhasi ||
บรรดาพราหมณ์ผู้ประกอบพิธีกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา ผู้เป็นนายเหนือหัว พิธียัญของพระองค์กำลังดำเนินไปโดยถูกต้องตามบทบัญญัติทุกประการ ฉะนั้นบัดนี้พระองค์พึงประทานพรแก่พราหมณ์ผู้ประเสริฐผู้นี้เถิด”
जनमेजय उवाच
Educational Q&A
When a rite is performed according to dharma (vidhi), the patron-king must also fulfill the ethical obligation that completes it—honoring worthy Brahmins and granting a rightful boon. Proper procedure is inseparable from proper moral response.
The priests inform the king that the sacrifice is proceeding correctly and urge him to grant a boon to the eminent Brahmin present (Āstīka in the broader episode), setting up the decisive moment where the king’s promised gift can alter the course of the sacrifice.