Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Śārṅgakānāṃ Avināśaḥ (Why the Śārṅga Birds Were Spared) | शार्ङ्गकानामविनाशः

साधिकं तेन रूपेण शोभमाना यशस्विनी । भवन श्रेष्ठमासाद्य वीरपत्नी वराजड़्नना,वीरपत्नी, वरांगना एवं यशस्विनी सुभद्रा उस वेशमें और अधिक शोभा पाने लगी। उसकी आँखें विशाल और कुछ-कुछ लाल थीं। उस यशस्विनीने सुन्दर राजभवनके भीतर जाकर राजमाता कुन्तीके चरणोंमें प्रणाम किया। कुन्ती उस सर्वांगसुन्दरी पुत्र-वधूको हृदयसे लगाकर उसका मस्तक सूँघने लगी

sādhikaṃ tena rūpeṇa śobhamānā yaśasvinī | bhavana-śreṣṭham āsādya vīra-patnī varāṅganā ||

ในอาภรณ์นั้น สุภัทรา—สตรีผู้มีเกียรติ เป็นชายาพระวีรบุรุษ—ยิ่งทอประกายงามนัก ครั้นถึงพระราชวังอันประเสริฐ นางเข้าไปภายในแล้วกราบแทบพระบาทพระราชมารดากุนตี กุนตีโอบกอดนางด้วยความเอ็นดูจากใจ และประพฤติพรแบบมารดาโดยดมศีรษะของนาง

साधिकम्more, in excess
साधिकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसाधिक (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
तेनby/with that
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Singular
रूपेणby (that) form/appearance
रूपेण:
Karana
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Singular
शोभमानाshining, being beautiful
शोभमाना:
Karta
TypeAdjective
Rootशुभ् (धातु) → शोभमान (वर्तमान कृदन्त)
FormFeminine, Nominative, Singular
यशस्विनीfamous, illustrious (lady)
यशस्विनी:
Karta
TypeAdjective
Rootयशस्विन् (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
भवनम्palace, residence
भवनम्:
Karma
TypeNoun
Rootभवन (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रेष्ठम्excellent, best
श्रेष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
आसाद्यhaving reached/entered
आसाद्य:
Karma
TypeIndeclinable
Rootआ + सद् (धातु) → आसाद्य (क्त्वान्त अव्यय/gerund)
वीरपत्नीwife of a hero
वीरपत्नी:
Karta
TypeNoun
Rootवीर + पत्नी (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
वराङ्गनाexcellent lady, beautiful woman
वराङ्गना:
Karta
TypeNoun
Rootवर + अङ्गना (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Kuntī
S
Subhadrā
R
royal palace (bhavana)

Educational Q&A

The passage highlights dharmic conduct within the family: a new bride approaches elders with humility (bowing at the feet), and the elder responds with affectionate acceptance and blessing (embrace and smelling the head), reinforcing respect, welcome, and social harmony.

Subhadrā, described as radiant in her attire, arrives at the royal palace and pays respects to Queen-mother Kuntī. Kuntī warmly receives her, embracing her as a daughter-in-law and offering a maternal blessing.