Shloka 116
Śārṅgakānāṃ Avināśaḥ (Why the Śārṅga Birds Were Spared) | शार्ङ्गकानामविनाशः
प्रणश्येद् वो यश: सद्यो न तु सान्त्वे पराजय: । “यदि अर्जुन आपलोगोंको बलपूर्वक हराकर अपने नगरमें चले गये, तब तो आपलोगोंका सारा यश तत्काल ही नष्ट हो जायगा और सान्त्वनापूर्वक उन्हें ले आनेमें अपनी पराजय नहीं है'
praṇaśyed vo yaśaḥ sadyo na tu sāntve parājayaḥ |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—“ชื่อเสียงของพวกท่านจะพินาศในทันที แต่การยอมด้วยการปลอบประโลมมิใช่ความพ่ายแพ้อันน่าอับอาย หากอรชุนใช้กำลังปราบพวกท่านแล้วกลับนครของตน เกียรติยศของพวกท่านจักดับสิ้นฉับพลัน; แต่การพาเขากลับมาด้วยถ้อยคำอ่อนโยนหาใช่ความปราชัยไม่”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts two outcomes: losing honor through being overpowered versus preserving dignity through peaceful conciliation. It teaches that choosing persuasion and restraint is not true defeat; the real loss is the public ruin of reputation that follows from being forcibly subdued.
Vaiśampāyana frames a strategic-ethical counsel regarding Arjuna: if Arjuna defeats the opposing party and returns to his own city, their fame will be instantly damaged. Therefore, the preferable course is to bring him back through sāntva—gentle persuasion—since that does not count as a humiliating loss.