Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

खाण्डवदाहे देवविमुखता तथा मयदानवाभयदानम् | Khāṇḍava Burning: Devas Withdraw; Maya Granted Protection

त॑ तथा गर्जमानं तु मेघदुन्दुभिनि:स्वनम्‌ । अन्वपद्यन्त ते सर्वे भोजवृष्ण्यन्धकास्तदा,मेघ और दुन्दुभिकी गम्भीर ध्वनिके समान बलरामजीकी वैसी गर्जना सुनकर उस समय भोज, वृष्णि और अन्धकवंशके समस्त वीरोंने उन्‍्हींका अनुसरण किया

taṁ tathā garjamānaṁ tu meghadundubhiniḥsvanam | anvapadyanta te sarve bhojavṛṣṇyandhakās tadā ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า เมื่อได้ยินเสียงคำรามของเขาอันกังวานลึกดุจเสียงฟ้าร้องจากเมฆครึ้มและเสียงกลองศึกดุนทุภี เหล่าวีรชนแห่งเผ่าภชะ วฤษณิ และอันธกะทั้งปวงก็พากันติดตามเขาไปในบัดนั้น

तथाthus, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
गर्जमानम्roaring
गर्जमानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगर्जत्
FormMasculine, Accusative, Singular
तुbut, indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
मेघदुन्दुभिनिःस्वनम्a sound like (that of) clouds and kettle-drums
मेघदुन्दुभिनिःस्वनम्:
Karma
TypeNoun
Rootमेघ-दुन्दुभि-निःस्वन
FormMasculine, Accusative, Singular
अन्वपद्यन्तfollowed, went after
अन्वपद्यन्त:
TypeVerb
Rootअनु-√पद्
FormImperfect, 3rd, Plural, Parasmaipada
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
भोजवृष्ण्यन्धकाःthe Bhojas, Vṛṣṇis, and Andhakas
भोजवृष्ण्यन्धकाः:
Karta
TypeNoun
Rootभोज-वृष्णि-अन्धक
FormMasculine, Nominative, Plural
तदाthen, at that time
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhojas
V
Vṛṣṇis
A
Andhakas
M
megha (thundercloud)
D
dundubhi (kettle-drum)

Educational Q&A

The verse highlights how courageous, decisive leadership can unify many people; a leader’s fearless call (symbolized by a thunderous roar) inspires collective alignment and action.

A central figure roars with a sound compared to thunderclouds and drums, and in response all the warriors of the Bhoja, Vṛṣṇi, and Andhaka groups immediately follow him.