Shloka 32
सुभद्राहरणम्
Subhadrā-haraṇa: Arjuna’s Taking of Subhadrā and the Dvārakā Assembly’s Response
गुरोरनुप्रवेशो हि नोपघातो यवीयस: । यवीयसोअबनुप्रवेशो ज्येष्ठस्य विधिलोपक:,'यदि बड़ा भाई घरमें स्त्रीके साथ बैठा हो, तो छोटे भाईका वहाँ जाना दोषकी बात नहीं है; परंतु छोटा भाई घरमें हो, तो बड़े भाईका वहाँ जाना उसके धर्मका नाश करनेवाला है
guror anupraveśo hi nopaghāto yavīyasaḥ | yavīyaso 'bhyanupraveśo jyeṣṭhasya vidhilopakaḥ ||
เมื่อพี่ชายผู้ใหญ่ประทับอยู่ในเรือนกับภรรยา น้องชายเข้าไปหาไม่เป็นโทษ; แต่เมื่อน้องชายอยู่ในเรือน หากพี่ชายผู้ใหญ่เข้าไปในที่ส่วนตัวนั้น ย่อมเป็นการล่วงละเมิดที่ทำลายระเบียบธรรมและความเหมาะควรของผู้เป็นพี่
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a dharmic principle of hierarchy and propriety within the household: the younger should not intrude into the elder’s private domestic sphere, as that is considered a breach of due order (vidhi), whereas the elder’s entry does not constitute an offence against the younger.
Vaiśampāyana states a normative rule about conduct between elder and younger brothers, clarifying what counts as fault (upaghāta) in entering another’s space—especially in situations involving privacy and conjugal domestic life.