Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Tilottamā, Sunda–Upasunda, and the Pāṇḍava Samaya (Ādi Parva 204)

ट्रुपद: श्वशुरो येषां येषां श्यालाश्व पार्षता: । धृष्टद्युम्नमुखा वीरा भ्रातरो द्रुपदात्मजा:,द्रपद जिनके श्वशुर हैं और उनके पुत्र पृषतवंशी धृष्टद्युम्न आदि वीर भ्राता जिनके साले हैं, भारत! ऐसे पाण्डवोंको रणभूमिमें जीतना असम्भव है। इस बातको जानकर तथा पहले उनके पिताका राज्य होनेके कारण वे ही धर्मपूर्वक इस राज्यके उत्तराधिकारी हैं, इस बातकी ओर ध्यान देकर आप उनके साथ उत्तम बर्ताव कीजिये

drupadaḥ śvaśuro yeṣāṃ yeṣāṃ śyālāś ca pārṣatāḥ | dhṛṣṭadyumnamukhā vīrā bhrātaro drupadātmajāḥ ||

วิทุระกล่าวว่า “ผู้ที่มีทฺรุปทะเป็นพ่อตา และมีเหล่าปารษตะเป็นพี่น้องเขย—บุตรแห่งทฺรุปทะผู้กล้า นำโดยธฤษฏทยุมน์—โอ ภารตะ ปาณฑพเช่นนั้นย่อมยากจะปราบในสมรภูมิ. เมื่อรู้ดังนี้ และพึงระลึกด้วยว่า บิดาของเขาเคยครองราชอาณาจักรมาก่อน ฉะนั้นตามธรรมแล้วเขาทั้งหลายเป็นทายาทโดยชอบ—ท่านควรปฏิบัติต่อเขาด้วยความประพฤติอันประเสริฐ.”

द्रुपदःDrupada
द्रुपदः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रुपद
FormMasculine, Nominative, Singular
श्वशुरःfather-in-law
श्वशुरः:
Karta
TypeNoun
Rootश्वशुर
FormMasculine, Nominative, Singular
येषाम्of whom
येषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
येषाम्of whom
येषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
श्यालाःbrothers-in-law
श्यालाः:
Karta
TypeNoun
Rootश्याल
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
पार्षताःthe Prishata-descended (sons of Prishata/Drupada-line)
पार्षताः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्षत
FormMasculine, Nominative, Plural
धृष्टद्युम्नमुखाःhaving Dhrishtadyumna at the head
धृष्टद्युम्नमुखाः:
Karta
TypeAdjective
Rootधृष्टद्युम्न-मुख
FormMasculine, Nominative, Plural
वीराःheroes
वीराः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Plural
भ्रातरःbrothers
भ्रातरः:
Karta
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Nominative, Plural
द्रुपदात्मजाःsons of Drupada
द्रुपदात्मजाः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रुपद-आत्मज
FormMasculine, Nominative, Plural

विदुर उवाच

V
Vidura
D
Drupada
D
Dhṛṣṭadyumna
P
Pārṣatas (Pāñcāla warriors/line of Pṛṣata)
P
Pāṇḍavas
B
Bhārata (address to Dhṛtarāṣṭra/Kuru elder)

Educational Q&A

Vidura urges prudent, dharma-based statecraft: recognize the Pāṇḍavas’ strong alliances (especially with Drupada and the Pāñcālas) and acknowledge their legitimate claim as heirs; therefore, act with fairness and goodwill rather than hostility.

In counsel to the Kuru king/elder, Vidura highlights the Pāṇḍavas’ marital and military ties to Drupada’s house—warriors led by Dhṛṣṭadyumna—and warns that attempting to conquer them is futile; he recommends honorable treatment and recognition of their rightful succession.