Shloka 26
Adhyāya 196: Droṇa’s Conciliatory Counsel and Karṇa’s Suspicion of Counsel (मन्त्र-नय-विवादः)
आगन्तार: पुनरेवेन्द्रलोक॑ स्वकर्मणा पूर्वजितं महाम् । सर्व मया भाषितमेतदेवं कर्तव्यमन्यद् विविधार्थयुक्तम्,“वहाँ भविष्यमें निश्चय ही तुमलोग ऐसे ही होनेवाले हो--तुम सबको मनुष्ययोनिमें प्रवेश करना पड़ेगा। उस जन्ममें तुम अनेक दुःसह कर्म करके बहुतोंको मौतके घाट उतारकर पुनः अपने शुभ कर्मोद्वारा पहलेसे ही उपार्जित पुण्यात्माओंके निवासयोग्य इन्द्रलोकमें आ जाओगे। मैंने जो कुछ कहा है, वह सब कुछ तुम्हें करना होगा। इसके सिवा और भी नाना प्रकारके प्रयोजनोंसे युक्त कार्य तुम्हारे द्वारा सम्पन्न होंगे!
āgantāraḥ punar evendralokaṁ svakarmaṇā pūrvajitaṁ mahām | sarvaṁ mayā bhāṣitam etad evaṁ kartavyam anyad vividhārthayuktam ||
วยาสะกล่าวว่า “ภายหลังจากนั้น พวกเจ้าจักกลับสู่อินทรโลกอีกครั้ง—อันกว้างใหญ่ และเป็นแดนที่พวกเจ้าได้บรรลุไว้แล้วด้วยกรรมของตนเอง สิ่งทั้งปวงที่เรากล่าวไว้จักเป็นไปดังนั้น และพวกเจ้าจำต้องกระทำให้สำเร็จ และนอกเหนือจากนี้ พวกเจ้าจะยังทำกิจอื่น ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับวัตถุประสงค์นานาประการให้ลุล่วงด้วย”
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes moral causality: beings reap the results of their own karma. Even when events are foretold as inevitable, the return to heavenly realms is framed as the fruit of one’s own meritorious deeds, and the foretold tasks are presented as obligations that must unfold within a larger, multi-purpose cosmic order.
Vyāsa delivers a prophetic assurance: after undergoing a necessary course of actions in the human realm, the addressed beings will return to Indra’s heaven, which they had already earned through prior merit. He also indicates that beyond what he has explicitly stated, further deeds serving diverse ends will be accomplished.