Shloka 2
द्रौपदी-वरण-प्रत्ययः — Intelligence Reports and the Kaurava Court’s Response
धृष्टह्ुम्न उवाच योडसौ युवा व्यायतलोहिताक्ष: कृष्णाजिनी देवसमानरूप: । यः कार्मुकाग्रयं कृतवानधिज्यं लक्ष्यंच यः पातितवान् पृथिव्याम्,धृष्टद्युम्न बोले--महाराज! जिन विशाल एवं लाल नेत्रोंवाले, कृष्णमृगचर्मधारी तथा देवताके समान मनोहर रूपवाले तरुण वीरने श्रेष्ठ धनुषपर प्रत्यंचा चढ़ायी और लक्ष्यको वेधकर पृथ्वीपर गिराया था, वे किसीका भी साथ न करके अकेले ही बड़े वेगसे आगे बढ़े। उस समय बहुत-से श्रेष्ठ ब्राह्मण उन्हें घेरे हुए थे और उनकी भूरि-भूरि प्रशंसा कर रहे थे। सम्पूर्ण देवताओं तथा ऋषियोंसे सेवित देवराज इन्द्र जैसे दैत्योंकी सेनाके भीतर नि:शंक होकर विचरते हैं, उसी प्रकार वे नवयुवक वीर निर्भीक होकर राजाओंके बीचसे निकले
dhṛṣṭadyumna uvāca | yo 'sau yuvā vyāyatalohitākṣaḥ kṛṣṇājinī devasamānarūpaḥ | yaḥ kārmukāgryaṃ kṛtavān adhijyaṃ lakṣyaṃ ca yaḥ pātitavān pṛthivyām ||
ธฤษฏทยุมน์กล่าวว่า—“วีรบุรุษหนุ่มผู้นั้น ร่างกายกำยำ ดวงตาแดงเรื่อ สวมหนังเนื้อกวางดำ และงามดุจเทพ—ผู้นั้นเองที่ขึ้นสายธนูอันประเสริฐ แล้วยิงถูกเป้าจนตกลงสู่พื้นดิน. เขาก้าวฉับไวไปเพียงลำพัง มิได้เข้ากับฝ่ายใด. ครั้นนั้นพราหมณ์ผู้ประเสริฐมากมายล้อมรอบเขา สรรเสริญซ้ำแล้วซ้ำเล่า. และดังพระวัชรี (อินทรา) ผู้ได้รับการปรนนิบัติจากเหล่าเทพและฤๅษี เสด็จอย่างไม่หวาดหวั่นท่ามกลางหมู่โอรสแห่งทิติ (ไทตยะ) ฉันใด วีรหนุ่มนั้นก็ผ่านออกจากหมู่กษัตริย์โดยปราศจากความครั่นคร้ามฉันนั้น.”
धृष्टह्ुम्न उवाच
Educational Q&A
The passage highlights fearless self-possession and disciplined prowess: true valor is shown not only in achieving a difficult feat (stringing the bow and felling the target) but also in moving forward without hesitation amid powerful rivals, remaining steady under public scrutiny and praise.
Dhṛṣṭadyumna identifies and describes the young warrior who successfully strung the finest bow and brought down the target. After the feat, the youth advances alone at speed, surrounded by praising brāhmaṇas, and passes through the assembly of kings fearlessly—likened to Indra moving unafraid within enemy ranks.