Shloka 1
द्रौपदी-वरण-प्रत्ययः — Intelligence Reports and the Kaurava Court’s Response
अ-णक्राछ (वैवाहिकपर्व) द्विनवत्यधिकशततमो< ध्याय: धृष्टय्युम्नके द्वारा द्रोपदी तथा पाण्डवोंका हाल सुनकर राजा द्रपदका उनके पास पुरोहितको भेजना तथा पुरोहित और युधिष्ठिरकी बातचीत वैशम्पायन उवाच ततस्तथोक्तः परिद्ृष्टरूप: पित्रे शशंसाथ स राजपुत्र: । धृष्टद्युम्न: सोमकानां प्रबहों वृत्तं यथा येन हृता च कृष्णा,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! राजा द्रपदके यों कहनेपर सोमकशिरोमणि राजकुमार धृष्टद्युम्न अत्यन्त हर्षमें भरकर वहाँ जो वृत्तान्त हुआ था एवं जो कृष्णाको ले गया, वह कौन था, वह सब समाचार कहने लगे
vaiśampāyana uvāca | tatas tathoktaḥ paridṛṣṭarūpaḥ pitre śaśaṃsātha sa rājaputraḥ | dhṛṣṭadyumnaḥ somakānāṃ prabho vṛttaṃ yathā yena hṛtā ca kṛṣṇā ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—ครั้นถูกกล่าวเช่นนั้นและเข้าใจเรื่องราวโดยแจ่มชัดแล้ว เจ้าชายผู้นั้นจึงกราบทูลบิดา. ธฤษฏทยุมน์ ผู้เป็นใหญ่แห่งโสมกะ ได้เล่าเหตุการณ์ทั้งหมดที่เกิดขึ้น ณ ที่นั้น และผู้ใดกันที่พานางกฤษณา (เทราปที) ไป—โดยพิสดาร เพื่อให้พระเจ้าทรุปทะจะได้ทรงตอบสนองตามราชธรรมและธรรมะ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a dharmic norm of governance and family conduct: before acting, a king should obtain a clear, reliable account of events. Responsible speech (accurate reporting) and informed decision-making are presented as ethical prerequisites for royal action.
Dhṛṣṭadyumna, after being prompted, goes to his father Drupada and narrates the full sequence of events—what occurred and who took Kṛṣṇā (Draupadī). This report prepares Drupada to send a priest/representative and engage the Pāṇḍavas appropriately.