Shloka 16
अध्याय १८४ — भैक्षविभागः, शयनविधानम्, धृष्टद्युम्नस्य निवेदनम्
Alms Distribution, Night Lodging, and Dhṛṣṭadyumna’s Report
शिशुमारशिर: प्राप्य न्यविशंस्ते सम पार्थिवा: । प्रागुत्तरेण नगराद् भूमिभागे समे शुभे । समाजवाट: शुशुभे भवनै: सर्वतो वृत:,वहाँकी बैठक शिशुमारकी आकृतिमें सजायी गयी थी। शिशुमारके शिरोभागमें सब राजा अपने-अपने मंचोंपर बैठे थे। नगरसे ईशानकोणमें सुन्दर एवं समतल भूमिपर स्वयंवरसभाका रंगमण्डप सजाया गया था, जो सब ओरसे सुन्दर भवनोंद्वारा घिरा होनेके कारण बड़ी शोभा पा रहा था
śiśumāraśiraḥ prāpya nyaviśaṃste sama-pārthivāḥ | prāguttareṇa nagarād bhūmibhāge same śubhe | samājavāṭaḥ śuśubhe bhavanaiḥ sarvato vṛtaḥ ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—เมื่อไปถึง ‘ส่วนศีรษะ’ แห่งการจัดวางรูปศิศุมารแล้ว เหล่ากษัตริย์ทั้งหลายก็นั่งประจำที่ตามลำดับ ทางทิศอีสานของนคร บนพื้นดินที่ราบเรียบและเป็นมงคล ได้จัดแต่งโรงพิธีสวยัมวระไว้ และเพราะถูกโอบล้อมด้วยอาคารงดงามรอบด้าน จึงยิ่งแลดูรุ่งเรืองนัก
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds decorum (maryādā) and auspicious order in public rites: even competitive royal gatherings are to be conducted with disciplined seating, proper spatial planning, and respect for ceremonial norms.
Vaiśampāyana describes the physical arrangement of the svayaṃvara venue: the kings sit in an orderly manner in a dolphin-shaped layout, and the assembly enclosure—set on level, auspicious ground to the city’s north-east—appears splendid, surrounded by buildings.