Shloka 10
अध्याय १८४ — भैक्षविभागः, शयनविधानम्, धृष्टद्युम्नस्य निवेदनम्
Alms Distribution, Night Lodging, and Dhṛṣṭadyumna’s Report
यन्त्र वैहायसं चापि कारयामास कृत्रिमम् | तेन यन्त्रेण समितं राजा लक्ष्यं चकार स:,राजाने एक कृत्रिम आकाश-यन्त्र भी बनवाया (जो तीव्रवेगसे आकाशमें घूमता रहता था)। उस यन्त्रके छिट्रके ऊपर उन्होंने उसीके बराबरका लक्ष्य तैयार कराकर रखवा दिया। (इसके बाद उन्होंने यह घोषणा करा दी)
yantraṁ vaihāyasaṁ cāpi kārayāmāsa kṛtrimam | tena yantreṇa samitaṁ rājā lakṣyaṁ cakāra saḥ ||
พระราชายังโปรดให้สร้างกลไกเทียมสำหรับเวหาส เป็นเครื่องที่หมุนเวียนไปในท้องฟ้าด้วยความเร็วจัด แล้วทรงจัดทำเป้าให้ได้สัดส่วนสอดคล้องกับกลไกนั้น และตั้งไว้บนเครื่องนั้นเอง
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a ruler’s role in setting rigorous, impartial standards: skill is to be demonstrated against a challenging, well-defined target, emphasizing discipline, competence, and fairness in selection.
The narrator states that the king commissions an artificial sky-moving mechanism and places a precisely matched target upon it, preparing the conditions for a forthcoming public test or contest of aim.