Shloka 8
Ādi Parva, Adhyāya 180 — Svayaṃvara-Virodha and Pāṇḍava Parākrama
Draupadī Episode
तान् भूगूणां यदा दारान् वक्रिन्नाभ्युपपद्यत । माता तदा दधारेयमूरुणैकेन मां शुभा,जब भार्गवोंकी पत्नियोंका कोई भी रक्षक नहीं मिला, तब मेरी इस कल्याणमयी माताने मुझे अपनी एक जाँघमें छिपाकर रखा था ततः परमदुष्प्रापमन्यैर्क्रषिरुदारधी: । समापिपयिषु: सत्र तमत्रि: समुपागमत् तदनन्तर दूसरोंके लिये उस यज्ञको बंद करना अत्यन्त कठिन जानकर उदारबुद्धि महर्षि अत्रि स्वयं उस यज्ञको समाप्त करानेकी इच्छासे पराशरके पास आये
tān bhṛgūṇāṃ yadā dārān rakṣitā nābhyupapadyata | mātā tadā dadhāreyam ūrūṇā ekena māṃ śubhā || tataḥ paramaduṣprāpam anyair ṛṣir udāradhīḥ | samāpipayiṣuḥ satraṃ tam atriḥ samupāgamat ||
อูรวะกล่าวว่า “เมื่อไม่พบผู้คุ้มครองใด ๆ แก่ภรรยาของเหล่าภฤคุ มารดาผู้เป็นสิริมงคลของข้าได้ซ่อนข้าไว้ในต้นขาข้างหนึ่งของนาง ต่อจากนั้น เมื่อรู้ว่าผู้อื่นจะยุติสัทรพิธีนั้นได้ยากยิ่ง มหาฤๅษีอัตริผู้มีปัญญาอันกว้างขวางจึงมาถึงที่นั่น ด้วยประสงค์จะให้สัทรนั้นสิ้นสุดลง”
ऑर्व उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharma as protection: when social order fails to provide a guardian, a mother’s courageous, resourceful protection preserves lineage and life. It also highlights restraint in ritual power—great sages like Atri intervene to conclude a dangerous or unmanageable sacrificial undertaking rather than let it escalate.
Auruva recounts how, during a time when the Bhṛgu women lacked any protector, his mother concealed him in her thigh to save him. Then the sage Atri arrives, intending to bring a prolonged sacrificial session (satra) to its proper conclusion, recognizing that ending it would be extremely difficult for others.