Shloka 19
Ādi Parva, Adhyāya 180 — Svayaṃvara-Virodha and Pāṇḍava Parākrama
Draupadī Episode
अयं तिष्ठतु ते विप्र यदीच्छसि महोदधौ । मन्युजोग्निर्दहन्नापो लोका ह्यापोमया: स्मृता:,विप्रवर! यदि तुम्हारी इच्छा हो तो यह क्रोधाग्नि जलको जलाती हुई समुद्रमें स्थित रहे; क्योंकि सभी लोक जलके परिणाम माने गये हैं सर्वमेतद् वसिष्ठस्य विदितं वै महामुने । रक्षसां च समुच्छेद एघ तात तपस्विनाम् “महर्षे! तुम्हारे पितामह वसिष्ठजीको ये सब बातें विदित हैं। तात शक्तिनन्दन! तेजस्वी राक्षसोंक विनाशके लिये आयोजित इस यज्ञमें तुम भी निमित्तमात्र ही बने हो (वास्तवमें यह सब उन्हींके पूर्वकर्मोका फल है)। अतः अब इस यज्ञको छोड़ दो। तुम्हारा कल्याण हो, तुम्हारे इस सत्रकी समाप्ति हो जानी चाहिये”
Aurva uvāca: ayaṁ tiṣṭhatu te vipra yadīcchasi mahodadhau | manyu-jo 'gnir dahann āpo lokā hy āpomayāḥ smṛtāḥ || sarvam etad vasiṣṭhasya viditaṁ vai mahāmune | rakṣasāṁ ca samuccheda eṣa tāta tapasvinām ||
อุรวะกล่าวว่า “โอ้พราหมณ์ หากท่านประสงค์ ก็จงให้ไฟซึ่งเกิดจากโทสะนี้ตั้งอยู่ในมหาสมุทร เผาผลาญสายน้ำอยู่เถิด; เพราะโลกทั้งหลายถูกจดจำว่าเป็นธาตุน้ำเป็นส่วนใหญ่ โอ้มหาฤๅษี เรื่องทั้งหมดนี้วสิษฐะย่อมรู้ดี และโอ้บุตรแห่งศักติ พิธีสัตรานี้ที่มุ่งทำลายรากษส สำหรับนักตบะแล้วเป็นสิ่งที่กำหนดไว้ด้วยเหตุปัจจัยก่อนหน้า ท่านเป็นเพียงเครื่องมือเท่านั้น เพราะฉะนั้นจงละพิธีบูชานี้เสีย ขอความสวัสดีจงมีแก่ท่าน และขอให้สมัยพิธีนี้ถึงกาลปิดฉากโดยสมควร”
ऑर्व उवाच
Educational Q&A
Even when one possesses immense ascetic power, anger should be redirected and restrained; destructive intent should not be allowed to consume the very foundations of the world. One should recognize the larger order (dharma and karma) and avoid becoming driven by vengeance.
Aurva addresses a brahmin-sage involved in a rite meant to destroy rākṣasas, explaining that the wrath-fire may be contained in the ocean rather than unleashed upon the worlds. He notes that Vasiṣṭha already understands the situation and that the participant is only an instrument of prior causes, urging the sacrifice to be ended for the sake of welfare.