Shloka 11
Ādi Parva, Adhyāya 180 — Svayaṃvara-Virodha and Pāṇḍava Parākrama
Draupadī Episode
जानन्नपि च यः पापं शक्तिमान् न नियच्छति । ईश: सन् सो$पि तेनैव कर्मणा सम्प्रयुज्यते,जो मनुष्य शक्तिमान् एवं समर्थ होते हुए भी जान-बूझकर पापको नहीं रोकता, वह भी उसी पापकर्मसे लिप्त हो जाता है कच्चित् तातापविषध्नं ते कच्चिन्नन्दसि पुत्रक | अजानतामदोषाणां सर्वेषां रक्षसां वधात् “तात! तुम्हारे इस यज्ञमें कोई विघ्न तो नहीं पड़ा? बेटा! तुम्हारे पिताकी हत्याके विषयमें कुछ भी न जाननेवाले इन सभी निर्दोष राक्षसोंका वध करके कया तुम्हें प्रसन्नता होती है?
jānann api ca yaḥ pāpaṃ śaktimān na niyacchati | īśaḥ san so 'pi tenaiva karmaṇā samprayujyate || kaccit tāta apaviṣadhnaṃ te kaccin nandasi putraka | ajānatām adoṣāṇāṃ sarveṣāṃ rakṣasāṃ vadhāt ||
อูรวะกล่าวว่า “แม้รู้ว่าเป็นบาป หากผู้มีกำลังไม่ยับยั้งเสียแล้ว ถึงเป็นผู้ครองตนก็ย่อมพัวพันด้วยกรรมนั้นเอง บอกมาเถิด ลูกเอ๋ย พิธีของเจ้าดำเนินไปโดยไร้อุปสรรคหรือไม่? และเจ้าชื่นบานจริงหรือ ที่ได้สังหารรากษสทั้งปวงผู้ไร้โทษ ซึ่งไม่รู้สิ่งใดเกี่ยวกับความตายของบิดาเจ้า?”
ऑर्व उवाच
Educational Q&A
The verse teaches moral complicity: if a person has the power to prevent wrongdoing and knowingly fails to restrain it, that person shares the guilt of the act. Ethical responsibility includes preventing harm when one is capable, not merely avoiding direct action.
Aurva addresses his son, first stating a principle about shared culpability when one does not stop sin despite being able to do so. He then asks whether the son’s sacrificial rite has proceeded without impediment and challenges the son’s satisfaction at having slain rākṣasas who were innocent and unaware regarding the father’s death.