Shloka 21
कल्माषपाद-शाप-कारणम्
Cause of Kalmāṣapāda’s Niyoga under a Curse
(स्तुतो5स्मि वरदस्ते5हं वरं वरय सुव्रत । स्तुतिस्त्वयोक्ता भक्तानां जप्येयं वरदो<5स्म्यहम् ।।) “उत्तम व्रतका पालन करनेवाले महर्षे! तुमने जो मेरा स्तवन किया है, इसके लिये मैं तुम्हें वर देनेको उद्यत हूँ, कोई वर माँगो। तुम्हारे द्वारा कही हुई वह स्तुति भक्तोंके लिये निरन्तर जप करनेयोग्य है। मैं तुम्हें वर देना चाहता हूँ। एवमुक्त: स तेनर्षिवसिष्ठ: प्रत्यभाषत । प्रणिपत्य विवस्वन्तं भानुमन्तं महातपा:,उनके यों कहनेपर महातपस्वी मुनिवर वसिष्ठ मरीचि-माली भगवान् भास्करको प्रणाम करके इस प्रकार बोले
stuto 'smi varadas te 'haṃ varaṃ varaya suvrata | stutis tvayoktā bhaktānāṃ japyeyam varado 'smy aham ||
“ท่านได้สรรเสริญเราแล้ว; เพราะฉะนั้นเราพร้อมจะประทานพรแก่ท่าน โอ้มหาฤๅษีผู้ทรงวัตรอันประเสริฐ จงเลือกพรที่ท่านปรารถนา บทสรรเสริญที่ท่านกล่าวนี้ควรแก่การสวดภาวนาเนืองนิตย์ของเหล่าภักตะ เราเป็นผู้ประทานพรแน่แท้” ครั้นได้ยินดังนั้น ฤๅษีวสิษฐ์ผู้ทรงตบะใหญ่ได้กราบลงต่อวิวัสวาน ผู้รุ่งเรืองดุจแสงอาทิตย์ แล้วเตรียมกล่าวตอบ
(वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
A hymn offered with disciplined devotion (suvrata) becomes spiritually efficacious for the wider community (bhaktānām japyeyam), and divine favor (varadaḥ) responds to sincere reverence rather than coercion—linking ethical self-restraint with grace.
After being praised, the Sun-god Vivasvān declares himself pleased and ready to grant a boon, affirming that Vasiṣṭha’s stuti is worthy of continual recitation. Vasiṣṭha then bows to the radiant deity and prepares to reply (i.e., to request a boon).