Shloka 71
और्वोपाख्यानम्
Aurva Episode: Restoration of Sight and Restraint of World-Destructive Anger
ब्रह्मचर्य परो धर्म: स चापि नियतस्त्वयि । यस्मात् तस्मादहं पार्थ रणेडस्मि विजितस्त्वया,ब्रह्मचर्य! सबसे बड़ा धर्म है और वह तुममें निश्चितरूपसे विद्यमान है। कुन्तीनन्दन! इसीलिये युद्धमें मैं तुमसे हार गया हूँ
brahmacarya-paro dharmaḥ sa cāpi niyatas tvayi | yasmāt tasmād ahaṃ pārtha raṇe ’smi vijitas tvayā ||
คนธรรพกล่าวว่า “พรหมจรรย์เป็นธรรมอันสูงสุด และธรรมข้อนั้นตั้งมั่นอย่างแน่วแน่ในท่าน เพราะเหตุนั้น โอ้ ปารถะ (โอรสแห่งกุนตี) ในศึกนี้ข้าจึงพ่ายแพ้แก่ท่าน”
गन्धर्व उवाच
Educational Q&A
The verse asserts that brahmacarya—disciplined self-restraint and purity of conduct—is a supreme form of dharma, and that such inner virtue becomes a real source of strength, capable of determining even the outcome of battle.
A Gandharva addresses Pārtha (Arjuna) after being overcome in combat, attributing his defeat not merely to martial skill but to Arjuna’s firmly established brahmacarya, treating moral discipline as the decisive cause of victory.