Shloka 50
और्वोपाख्यानम्
Aurva Episode: Restoration of Sight and Restraint of World-Destructive Anger
पुरा कृतं महेन्द्रस्य वज् वृत्रनिबर्हणम् । दशधा शतधा चैव तच्छीर्ण वृत्रमूर्धनि,पूर्वकालमें वृत्रासुरका संहार करनेके निमित्त इन्द्रके लिये जिस वज्रका निर्माण किया गया था, वृत्रासुरके मस्तकपर पड़ते ही उसके दस बड़े और सौ छोटे टुकड़े हो गये
purā kṛtaṁ mahendrasya vajraṁ vṛtranibarhaṇam | daśadhā śatadhā caiva tacchīrṇaṁ vṛtramūrdhani ||
คนธรรพ์กล่าวว่า “กาลก่อน เพื่อการปราบวฤตร จึงได้สร้างวัชระถวายแด่มเหนทร (อินทร) ครั้นวัชระนั้นกระทบเศียรของวฤตร ก็แตกออกเป็นสิบชิ้นใหญ่ และเป็นร้อยเศษชิ้นเล็ก”
गन्धर्व उवाच
Educational Q&A
The verse invokes a well-known mythic precedent: force and weaponry are justified only in the service of restoring order by defeating a dangerous adversary. Even a divine weapon can break, highlighting both the gravity of such conflict and the exceptional circumstances under which it is undertaken.
A Gandharva recounts an ancient event: Indra’s vajra, created specifically to kill Vṛtra, strikes Vṛtra’s head and splinters into many pieces—ten major fragments and a hundred minor ones—emphasizing the impact of the blow and the legendary nature of the weapon.