Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Vyāsa’s Counsel to the Concealed Pāṇḍavas; Śaṃkara’s Boon and the Predestination of Draupadī

Chapter 157

रमणीयानि पश्यन्तो वनानि विविधानि च । पार्थिवानपि चोद्देशान्‌ सरितश्न सरांसि च,जनमेजय! उस समय वे सभी पाण्डव भाँति-भाँतिके रमणीय वनों, सुन्दर भूभागों, सरिताओं और सरोवरोंका दर्शन करते हुए भिक्षाके द्वारा जीवन-निर्वाह करते थे। अपने उत्तम गुणोंके कारण वे सभी नागरिकोंके प्रीति-पात्र हो गये थे

ramaṇīyāni paśyanto vanāni vividhāni ca | pārthivān api coddeśān saritaś ca sarāṃsi ca, janamejaya |

“โอ้ชนเมชัย พวกเขาดำรงชีพด้วยการขอทานพลางชมป่านานาพรรณอันรื่นรมย์ ผืนแผ่นดินอันงาม แม่น้ำ และสระโบกขรณีทั้งหลาย”

रमणीयानिdelightful, charming
रमणीयानि:
Karma
TypeAdjective
Rootरमणीय
FormNeuter, Accusative, Plural
पश्यन्तःseeing, beholding
पश्यन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootपश्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Plural
वनानिforests
वनानि:
Karma
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Accusative, Plural
विविधानिvarious, diverse
विविधानि:
Karma
TypeAdjective
Rootविविध
FormNeuter, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
पार्थिवान्earthly, terrestrial
पार्थिवान्:
Karma
TypeAdjective
Rootपार्थिव
FormMasculine, Accusative, Plural
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
and
:
TypeIndeclinable
Root
उद्देशान्regions, tracts, localities
उद्देशान्:
Karma
TypeNoun
Rootउद्देश
FormMasculine, Accusative, Plural
सरितःrivers
सरितः:
Karma
TypeNoun
Rootसरित्
FormFeminine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
सरांसिlakes, ponds
सरांसि:
Karma
TypeNoun
Rootसरस्
FormNeuter, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
जनमेजयO Janamejaya
जनमेजय:
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
P
Pāṇḍavas
F
forests (vanāni)
R
regions/tracts (uddeśāḥ)
R
rivers (saritaḥ)
L
lakes (sarāṃsi)

Educational Q&A

Even in hardship, steadfast good conduct (sadguṇa/śīla) earns trust and affection; the Pāṇḍavas’ reliance on alms underscores humility and restraint, showing that dignity can be preserved through dharmic living rather than power or wealth.

Vaiśampāyana describes the Pāṇḍavas during their wandering: they travel through pleasing forests and landscapes, seeing rivers and lakes, and maintain themselves by begging; their virtues make them beloved among the people they encounter.