Shloka 14
Hiḍimbā’s Petition, Conditional Union with Bhīma, and the Birth-Naming of Ghaṭotkaca (आदि पर्व, अध्याय १४३)
पुरोहितांश्व पौरांक्ष गान्धारीं च यशस्विनीम् | युधिष्ठिर: शनैर्दीन उवाचेदं वचस्तदा,तदनन्तर युधिष्ठिरने शंतनुनन्दन भीष्म, परम बुद्धिमान् विदुर, द्रोण, बाह्विक, कुरुवंशी सोमदत्त, कृपाचार्य, अश्वत्थामा, भूरिश्रवा, अन्यान्य माननीय मन्त्रियों, तपस्वी ब्राह्मणों, पुरोहितों, पुरवासियों तथा यशस्विनी गान्धारीदेवीसे मिलकर धीरे-धीरे दीनभावसे इस प्रकार कहा--
vaiśampāyana uvāca |
purohitāṃś ca paurāṃś ca gāndhārīṃ ca yaśasvinīm |
yudhiṣṭhiraḥ śanair dīna uvācedaṃ vacas tadā ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—ครั้นแล้ว ยุธิษฐิระได้กล่าวถ้อยคำนี้แก่ปุโรหิต ชาวเมือง และพระนางคานธารีผู้มีเกียรติยศ ด้วยใจอันโศกเศร้าและอาการนอบน้อม กล่าวอย่างช้า ๆ
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical restraint and humility in speech: Yudhiṣṭhira approaches a sensitive moment by speaking slowly and sorrowfully to religious authorities, the public, and the bereaved queen, modeling accountability and reverence in the aftermath of grave events.
The narrator introduces a scene where Yudhiṣṭhira, weighed down by grief, is about to address an assembly that includes priests, citizens, and Queen Gāndhārī; the verse functions as a transition into his forthcoming statement.