Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

Droṇa’s Ācārya-Dakṣiṇā: Capture of Drupada and Division of Pāñcāla (द्रोण-आचार्यदक्षिणा)

प्राणवान्‌ विक्रमी चैव शौर्येण महतान्वित: । स्पर्थते चापि सहितानस्मानेको वृकोदर:,“यह बलवान्‌ और पराक्रमी तो है ही, महान्‌ शौर्यसे भी सम्पन्न है। भीमसेन अकेला ही हम सब लोगोंसे होड़ बद लेता है

prāṇavān vikramī caiva śauryeṇa mahatānvitāḥ | spardhate cāpi sahitān asmān eko vṛkodaraḥ ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า “เขาเปี่ยมด้วยพลังชีวิตและกล้าหาญยิ่ง ประกอบด้วยวีรภาพอันใหญ่หลวง วฤโกทร (ภีมะ) เพียงผู้เดียวก็สามารถทัดเทียมพวกเราทั้งหมดได้ แม้เราจะรวมกำลังกันก็ตาม”

प्राणवान्possessing life/vitality
प्राणवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्राणवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
विक्रमीvaliant, heroic
विक्रमी:
Karta
TypeAdjective
Rootविक्रमिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, certainly
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
शौर्येणby/with valor
शौर्येण:
Karana
TypeNoun
Rootशौर्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
महताgreat (with great)
महता:
Karana
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Instrumental, Singular
अन्वितःendowed (with)
अन्वितः:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्वित
FormMasculine, Nominative, Singular
स्पर्धतेcompetes, vies
स्पर्धते:
TypeVerb
Rootस्पर्ध्
FormPresent, Indicative, Atmanepada, Third, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
सहितान्together, united (as a group)
सहितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Accusative, Plural
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormMasculine, Accusative, Plural
एकःalone, single
एकः:
Karta
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
वृकोदरःVṛkodara (Bhīma)
वृकोदरः:
Karta
TypeNoun
Rootवृकोदर
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Vṛkodara (Bhīma/Bhīmasena)

Educational Q&A

The verse highlights exemplary vigor and courage: true prowess is measured not merely by boasting but by the capacity to stand against many with steadfast strength. It also reflects the epic’s admiration for kṣatriya qualities—energy (prāṇa), valor (vikrama), and heroism (śaurya).

Vaiśampāyana describes Bhīma (Vṛkodara) as extraordinarily powerful—so formidable that he can compete with or match an entire group even when they are united—thereby emphasizing his dominance among warriors in the surrounding context.