Shloka 8
Adhyāya 123 — Droṇa’s Pedagogy: Arjuna’s Preeminence, Ekalavya’s Self-Training, and the Bhāsa-Lakṣya Trial
एष धर्मभूृतां श्रेष्ठो भविष्यति नरोत्तम: । विक्रान्त: सत्यवाक् त्वेव राजा पृथ्व्यां भविष्यति,यशसा तेजसा चैव वृत्तेन च समन्वित: । “यह श्रेष्ठ पुरुष धर्मात्माओंमें अग्रगण्य होगा और इस पृथ्वीपर पराक्रमी एवं सत्यवादी राजा होगा। पाण्डुका यह प्रथम पुत्र 'युधिष्ठिर' नामसे विख्यात हो तीनों लोकोंमें प्रसिद्धि एवं ख्याति प्राप्त करेगा; यह यशस्वी, तेजस्वी तथा सदाचारी होगा”
vaiśampāyana uvāca |
eṣa dharmabhṛtāṃ śreṣṭho bhaviṣyati narottamaḥ |
vikrāntaḥ satyavāk tveva rājā pṛthvyāṃ bhaviṣyati,
yaśasā tejasā caiva vṛttena ca samanvitaḥ |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “บุรุษผู้ประเสริฐผู้นี้จักเป็นผู้นำหน้าในหมู่ผู้ทรงธรรม เขาจักเป็นพระราชาผู้กล้าหาญและสัตย์มั่นคงบนแผ่นดิน ประกอบพร้อมด้วยเกียรติยศ รัศมีเดช และความประพฤติอันเที่ยงธรรม จักครองราชย์ด้วยคุณธรรมแห่งธรรมะ”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse presents the ethical ideal of rulership: true sovereignty is grounded in dharma, truthfulness in speech, courage in action, and disciplined personal conduct—qualities that naturally yield fame and moral authority.
Vaiśampāyana foretells the rise of an exemplary future king, describing his defining traits—devotion to dharma, valor, truth-speaking, and impeccable character—framing him as a model ruler destined for renown.