Shloka 78
Adhyāya 123 — Droṇa’s Pedagogy: Arjuna’s Preeminence, Ekalavya’s Self-Training, and the Bhāsa-Lakṣya Trial
स त्वं विद्वन् धर्ममिममधिगम्य कथं नु माम् । अपत्यार्थ समुत्क्रम्य प्रमादादिव भाषसे,“विद्वन! आप धर्मको जानते हुए भी प्रमादसे कहनेवालेके समान धर्मका लोप करके अब फिर मुझे संतानोत्पत्तिके लिये क्यों प्रेरित कर रहे हैं'
sa tvaṁ vidvan dharmam imam adhigamya kathaṁ nu mām | apatyārthaṁ samutkramya pramādād iva bhāṣase ||
โอ้ท่านผู้รู้! เมื่อท่านรู้แจ้งธรรมนี้แล้ว ไฉนจึงกล่าวกับข้าราวกับผู้เผลอไผล? ครั้นละทิ้งหนทางแห่งธรรมแล้ว เหตุใดท่านจึงกลับมากระตุ้นให้ข้าก่อกำเนิดบุตรอีกเล่า?
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even a learned person must act consistently with dharma; urging someone toward an act framed as contrary to dharma is criticized as ‘pramāda’ (heedlessness). Ethical counsel must align with the moral order one claims to know.
In Vaiśampāyana’s narration, a speaker rebukes a learned interlocutor: despite knowing dharma, he appears to abandon it and then presses the other person to pursue offspring, prompting a moral challenge about consistency and rightful conduct.