Shloka 96
Adhyāya 123 — Droṇa’s Pedagogy: Arjuna’s Preeminence, Ekalavya’s Self-Training, and the Bhāsa-Lakṣya Trial
यशसा तेजसा चैव वृत्तेन च समन्वित: । “यह श्रेष्ठ पुरुष धर्मात्माओंमें अग्रगण्य होगा और इस पृथ्वीपर पराक्रमी एवं सत्यवादी राजा होगा। पाण्डुका यह प्रथम पुत्र 'युधिष्ठिर' नामसे विख्यात हो तीनों लोकोंमें प्रसिद्धि एवं ख्याति प्राप्त करेगा; यह यशस्वी, तेजस्वी तथा सदाचारी होगा”
yaśasā tejasā caiva vṛttena ca samanvitaḥ |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—ผู้ซึ่งประกอบพร้อมด้วยยศศักดิ์ รัศมีเดช และความประพฤติอันเที่ยงธรรม จะเป็นผู้เลิศในหมู่ผู้ทรงธรรม ทั้งบนแผ่นดินนี้เขาจะเป็นพระราชาผู้เกรียงไกรและสัตย์วาจา เป็นโอรสองค์แรกของปาณฑุ มีนามเลื่องลือว่า ยุธิษฐิระ และจักมีเกียรติยศแผ่ไพศาลไปทั่วสามโลก—รุ่งเรืองด้วยเกียรติ เดช และความมั่นคงในศีลาจารวัตร.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse presents the ideal of righteous kingship: true sovereignty is grounded in dharma and truthfulness, supported by personal radiance (tejas) and exemplary conduct (vṛtta). Fame is portrayed as the natural outcome of virtue rather than its goal.
The narrator Vaiśampāyana describes (as a prediction/commendation) the qualities and future renown of Pāṇḍu’s first son, Yudhiṣṭhira—foretelling him as a powerful, truth-speaking ruler celebrated across the three worlds for his moral character.