Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

Adhyāya 123 — Droṇa’s Pedagogy: Arjuna’s Preeminence, Ekalavya’s Self-Training, and the Bhāsa-Lakṣya Trial

भीमसेनोग्रसेनौ च ऊर्णायुरनघस्तथा । गोपतिर्धतराष्ट्रश्न सूर्यवर्चास्तथाष्टम:,भीमसेन तथा उग्रसेन, ऊर्णायु और अनघ, गोपति एवं धृतराष्ट्र, सूर्यवर्चा तथा आठवें युगप, तृणप, कार्ष्णि, नन्दि एवं चित्ररथ, तेरहवें शालिशिरा और चौदहवें पर्जन्य, पंद्रहवें कलि और सोलहवें नारद, ऋत्वा और बृहत्त्वा, बृहक एवं महामना कराल, ब्रह्मचारी तथा विख्यात गुणवान्‌ सुवर्ण, विश्वावसु एवं भुमन्यु, सुचन्द्र और शरु तथा गीतमाधुर्यसे सम्पन्न सुविख्यात हाहा और हूहू--राजन्‌! ये सब देवगन्धर्व वहाँ पधारे थे

vaiśampāyana uvāca |

bhīmasenograsenau ca ūrṇāyuranaghas tathā |

gopatir dhṛtarāṣṭraś ca sūryavarcās tathāṣṭamaḥ |

yugapaḥ tṛṇapaḥ kārṣṇir nandiś citrarathas tathā |

trayodaśaḥ śāliśirāś caturdaśaḥ parjanyaḥ |

pañcadaśaḥ kaliś caiva ṣoḍaśo nāradaḥ |

ṛtvā ca bṛhattvā ca bṛhako mahāmanāḥ |

karālo brahmacārī ca vikhyāto guṇavān suvarṇaḥ |

viśvāvasuś ca bhūmanyuḥ sucandraḥ śaruś ca |

gītamādhuryasaṃpannau suvikhyātau hāhā hūhū |

rājan ete sarve devagandharvāḥ tatra samāgatāḥ ||

ภีมเสนและอุครเสน อูรณายุและอนฆะผู้ปราศจากมลทิน โคปติและธฤตราษฏระ และสุริยวรรจาเป็นองค์ที่แปด—เหล่าคันธรรพ์ทิพย์เหล่านี้ล้วนมาถึง ณ ที่นั้น

भीमसेनःBhīmasena (a Gandharva name here)
भीमसेनः:
Karta
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Nominative, Singular
उग्रसेनःUgrasena
उग्रसेनः:
Karta
TypeNoun
Rootउग्रसेन
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
ऊर्णायुःŪrṇāyu
ऊर्णायुः:
Karta
TypeNoun
Rootऊर्णायु
FormMasculine, Nominative, Singular
अनघःAnagha
अनघः:
Karta
TypeNoun
Rootअनघ
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाalso/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
गोपतिःGopati
गोपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootगोपति
FormMasculine, Nominative, Singular
धृतराष्ट्रःDhṛtarāṣṭra (a Gandharva name here)
धृतराष्ट्रः:
Karta
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सूर्यवर्चाःSūryavarcā(s)
सूर्यवर्चाः:
Karta
TypeNoun
Rootसूर्यवर्चस्
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाalso/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
अष्टमःthe eighth
अष्टमः:
TypeAdjective
Rootअष्टम
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhīmasena (Gandharva)
U
Ugrasena (Gandharva)
Ū
Ūrṇāyu
A
Anagha
G
Gopati
D
Dhṛtarāṣṭra (Gandharva)
S
Sūryavarcā
Y
Yugapa
T
Tṛṇapa
K
Kārṣṇi
N
Nandi
C
Citraratha
Ś
Śāliśirā
P
Parjanya
K
Kali
N
Nārada (Gandharva/Devarṣi name used here in list)
Ṛtvā
B
Bṛhattvā
B
Bṛhaka
K
Karāla
S
Suvarṇa
V
Viśvāvasu
B
Bhūmanyu
S
Sucandra
Ś
Śaru
H
Hāhā
H
Hūhū
D
Devagandharvas

Educational Q&A

The verse primarily functions as a catalogue: it highlights the grandeur and order of the celestial world by naming many Gandharvas. Implicitly, it underscores that significant events in the epic draw witnesses from multiple realms, and that refined arts (especially music) are honored as divine accomplishments.

Vaiśampāyana is describing an assembly where numerous Devagandharvas arrive. The verse lists their names in sequence, including famed musicians like Hāhā and Hūhū, indicating a large, prestigious gathering at the scene being narrated.