Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Droṇotpattiḥ and Dhanurveda-Prāpti

Origin of Droṇa and Acquisition of Martial Science

छायेवानुगता राजन्‌ सततं वशवर्तिनी | भविष्यामि नरव्याप्र नित्यं प्रियहिते रता,राजन! मैं छायाकी भाँति आपके पीछे लगी रहूँगी एवं सदा आपकी आज्ञाके अधीन रहूँगी। नरव्याप्र! मैं सदा आपके प्रिय और हितमें लगी रहूँगी

chāyevā́nugatā rājan satataṁ vaśavartinī | bhaviṣyāmi naravyāghra nityaṁ priyahite ratā ||

ข้าแต่พระราชา! ข้าจักติดตามท่านดุจเงา อยู่ใต้พระบัญชามิขาดสาย โอ้พยัคฆ์ท่ามกลางมนุษย์! ข้าจักอุทิศตนอยู่เสมอในสิ่งที่ท่านรักและเป็นประโยชน์แก่ท่าน

छायāshadow
छायā:
Karta
TypeNoun
Rootछाया
FormFeminine, Nominative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अनुगताhaving followed, following
अनुगता:
Karta
TypeAdjective
Rootअनु-गम्
FormFeminine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
सततम्always, continually
सततम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसतत
वशवर्तिनीobedient, under (your) control
वशवर्तिनी:
Karta
TypeAdjective
Rootवशवर्तिन्
FormFeminine, Nominative, Singular
भविष्यामिI shall be
भविष्यामि:
TypeVerb
Rootभू
FormSimple Future (लृट्), 1st, Singular, Parasmaipada
नरव्याघ्रO tiger among men
नरव्याघ्र:
TypeNoun
Rootनर-व्याघ्र
FormMasculine, Vocative, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
प्रियहितेin (your) pleasure and welfare
प्रियहिते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रिय-हित
FormNeuter, Locative, Singular
रताengaged, devoted
रता:
Karta
TypeAdjective
Rootरम्
FormFeminine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana (speaker/narrator)
R
rājan (the king, addressed)
N
naravyāghra (the king/hero, addressed)

Educational Q&A

The verse presents an ethic of steadfast loyalty: to accompany someone as inseparably as a shadow, expressed through obedience (vaśavartinī) and active commitment to the other’s welfare (priya-hita). It highlights service not merely as attachment, but as sustained concern for what benefits the one served.

Within Vaiśampāyana’s narration, a woman (unnamed in this verse) addresses a king/hero, promising constant attendance, obedience to his commands, and dedication to his pleasure and well-being—using the vivid simile of a shadow that never leaves its bearer.