Shloka 10
Pāṇḍu’s Marriages, Conquests, and Triumphal Return (पाण्डोर्विवाह-विजय-प्रत्यागमनम्)
तमहं शापभीता च पितुर्भीता च भारत । वरैरसुलभैरुक्ता न प्रत्याख्यातुमुत्सहे,“भारत! एक ओर मैं पिताजीसे डरती थी और दूसरी ओर मुझे मुनिके शापका भी डर था। उस समय महर्षिने मुझे दुर्लभ वर देकर उत्साहित किया, जिससे मैं उनके अनुरोधको टाल न सकी
tam ahaṁ śāpabhītā ca pitur bhītā ca bhārata | varair asulabhair uktā na pratyākhyātum utsahe ||
โอ ภารตะ! ข้าพเจ้าหวาดกลัว—ทั้งกลัวคำสาปของฤๅษี และกลัวบิดาของตนด้วย ครั้นนั้นมหาฤๅษีได้ปลอบประโลมและให้พรอันหาได้ยาก จนข้าพเจ้าไม่อาจกล้าปฏิเสธคำขอของท่านได้
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how fear of authority (a father) and fear of spiritual consequence (a sage’s curse) can constrain personal agency; rare boons and social-religious pressure can make refusal feel impossible, raising ethical questions about consent and duty.
A woman recounts that she was caught between two fears—her father and a sage’s potential curse. The sage offered extraordinary boons and urged her, and under that pressure she felt unable to reject his request.