Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

आदि पर्व, अध्याय 104 — कर्णोत्पत्ति, दानधर्म, वैकर्तन-नामकरण

Karna’s Birth, Gift-Ethic, and the Name Vaikartana

जानासि च यथावृत्तं शुल्कहेतोस्त्वदन्तरे । स सत्यवति सत्यं ते प्रतिजानाम्यहं पुन:,“माता! तुमने जो कुछ कहा है, वह धर्मयुक्त है, इसमें संशय नहीं; परंतु मैं राज्यके लोभसे न तो अपना अभिषेक कराऊँगा और न स्त्रीसहवास ही करूँगा। संतानोत्पादन और राज्य ग्रहण न करनेके विषयमें जो मेरी कठोर प्रतिज्ञा है, उसे तो तुम जानती ही हो। सत्यवती! तुम्हारे लिये शुल्क देनेके हेतु जो-जो बातें हुई थीं, वे सब तुम्हें ज्ञात हैं। उन प्रतिज्ञाओंको पुनः: सच्ची करनेके लिये मैं अपना दृढ़ निश्चय बताता हूँ

jānāsi ca yathāvṛttaṃ śulkahetoḥ tvadantare | sa satyavati satyaṃ te pratijānāmy ahaṃ punaḥ ||

“โอ้สัตยวตี! เรื่องที่เกิดขึ้นในกรณีค่าสินสอดซึ่งเกี่ยวเนื่องกับท่านนั้น ท่านย่อมรู้โดยถ่องแท้ เพราะฉะนั้น เพื่อให้คำปฏิญาณของข้าต่อท่านตั้งมั่นเป็นความจริงอีกครั้ง ข้าขอยืนยันซ้ำว่า ข้าจะยืนหยัดตามสัตย์สาบานของข้า”

जानासिyou know
जानासि:
Karta
TypeVerb
Rootज्ञा (जानाति)
FormLat, Present, 2, Singular, Parasmaipada
and
:
TypeIndeclinable
Root
यथा-वृत्तम्what happened as it occurred / the whole account
यथा-वृत्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootयथावृत्त (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
शुल्क-हेतोःof/for the reason of the bride-price
शुल्क-हेतोः:
TypeNoun
Rootशुल्कहेतु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
त्वत्-अन्तरेin your absence / without you
त्वत्-अन्तरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Singular, with pronoun त्वत् in genitive sense: 'in your absence/without your knowledge'
सःhe / that (I)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (सः)
FormMasculine, Nominative, Singular
सत्यवतिO Satyavati
सत्यवति:
TypeNoun
Rootसत्यवती (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Vocative, Singular
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्)
FormDative, Singular
प्रतिजानामिI promise / I vow
प्रतिजानामि:
Karta
TypeVerb
Rootप्रति-ज्ञा (प्रतिजानाति)
FormLat, Present, 1, Singular, Parasmaipada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
S
Satyavatī
Ś
śulka (bride-price)

Educational Q&A

The verse foregrounds satya (truthfulness) as a dharmic anchor: a vow, once made—especially to uphold another’s welfare—must be reaffirmed and maintained even when it demands personal sacrifice.

The speaker addresses Satyavatī, recalling that she already knows the events surrounding the śulka (marriage arrangement/bride-price) connected with her, and he reiterates his pledge to ensure his promise remains fully true and binding.