Shloka 37
Āṇīmāṇḍavya–Upākhyāna
The Account of Āṇīmāṇḍavya and the Birth of Vidura
तथैवाज्धिरस: पुत्र: सुरासुरनमस्कृत: । यद् वेद शास्त्र तच्चापि कृत्स्नमस्मिन् प्रतिष्ठितम्,मया दत्तं निजं पुत्र वीरं वीर गृहं नय । इसी प्रकार अंगिराके पुत्र देव-दानव-वन्दित बृहस्पति जिस शास्त्रको जानते हैं, वह भी आपके इस महाबाहु महात्मा पुत्रमें अंग और उपांगोंसहित पूर्णरूपसे प्रतिष्ठित है। जो दूसरोंसे परास्त नहीं होते, वे प्रतापी महर्षि जमदग्निनन्दन परशुराम जिस अस्त्र-विद्याको जानते हैं, वह भी मेरे इस पुत्रमें प्रतिष्ठित है। वीरवर महाराज! यह कुमार राजधर्म तथा अर्थशास्त्रका महान् पण्डित है। मेरे दिये हुए इस महाथनुर्धर वीर पुत्रको आप घर ले जाइये
tathaivāṅgirasaḥ putraḥ surāsuranamaskṛtaḥ | yad veda śāstra tac cāpi kṛtsnam asmin pratiṣṭhitam | mayā dattaṃ nijaṃ putraṃ vīraṃ vīra gṛhaṃ naya |
ฉันนั้นแล ศาสตร์ทั้งมวลที่พระพฤหัสบดี โอรสแห่งอังคิรส ผู้เป็นที่นอบน้อมของเทวะและอสูร รู้แจ้งนั้น ก็สถิตครบถ้วนในกุมารผู้นี้ โอ้กษัตริย์ผู้ประเสริฐ เขาเชี่ยวชาญราชธรรมและอรรถศาสตร์ จงนำบุตรผู้กล้าหาญที่ข้าพเจ้ามอบให้—ยอดนักธนูผู้ไม่อาจปราบ—กลับสู่เรือนของพระองค์
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes that true fitness for leadership is grounded in complete learning—especially śāstra concerning rājadharma (ethical governance) and arthaśāstra (practical statecraft). A ruler should value a successor or ally not merely for birth or strength, but for disciplined knowledge and moral-political competence.
Vaiśaṃpāyana narrates a formal commendation of a youth being entrusted to a king. The speaker praises the youth as embodying the full range of authoritative knowledge—likened to Bṛhaspati’s mastery—and urges the king to take this gifted, heroic son into his household as a support for the realm.