Shloka 33
अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope
प्राचेतसस्तथा दक्षो दक्षपुत्राश्च॒ सप्त वै । ततः प्रजानां पतय: प्राभवन्नेकविंशति:,उस अण्डसे ही प्रथम देहधारी, प्रजापालक प्रभु, देवगुरु पितामह ब्रह्मा तथा रुद्र, मनु, प्रजापति, परमेष्ठी, प्रचेताओंके पुत्र, दक्ष तथा दक्षके सात पुत्र (क्रोध, तम, दम, विक्रीत, अंगिरा, कर्दम और अश्व) प्रकट हुए। तत्पश्चात् इक्कीस प्रजापति (मरीचि आदि सात ऋषि और चौदह मनु)- पैदा हुए
prācetasas tathā dakṣo dakṣaputrāś ca sapta vai | tataḥ prajānāṁ patayaḥ prābhavann ekaviṁśatiḥ ||
ต่อจากนั้น ปราเจตสะและทักษะได้ปรากฏขึ้น พร้อมทั้งบุตรทั้งเจ็ดของทักษะ แล้วจึงบังเกิดปรชาปติยี่สิบเอ็ดองค์—เจ้าแห่งสรรพชีวิต—ผู้ได้รับมอบหมายภาระในการจัดระเบียบ คุ้มครอง และสืบต่อความเป็นไปแห่งสรรพสัตว์
Educational Q&A
The verse frames cosmic and social beginnings as a lineage of entrusted responsibility: the ‘lords of creatures’ arise to generate and safeguard life. Authority is implicitly ethical—meant for prajā-pālana (care and governance of beings), not self-serving domination.
In the opening genealogical-cosmogonic account of Ādi Parva, the text lists successive progenitors: Prācetasa and Dakṣa appear, then Dakṣa’s seven sons, and thereafter the twenty-one Prajāpatis who continue the work of creation and ordering of beings.