Shloka 157
अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope
यदाश्रौषं द्रौपदीमश्रुकण्ठीं सभां नीतां दुःखितामेकवस्त्राम् । रजस्वलां नाथवतीमनाथवत् तदा नाशंसे विजयाय संजय,संजय! जब मैंने सुना कि दु:खिता द्रौपदी रजस्वलावस्थामें आँखोंमें आँसू भरे केवल एक वस्त्र पहने वीर पतियोंके रहते हुए भी अनाथके समान भरी सभामें घसीटकर लायी गयी है, तभी मैंने समझ लिया था कि अब मेरी विजय नहीं हो सकती
yadāśrauṣaṃ draupadīm aśrukaṇṭhīṃ sabhāṃ nītāṃ duḥkhitām ekavastrām | rajasvalāṃ nāthavatīm anāthavat tadā nāśaṃse vijayāya saṃjaya ||
สัญชัย! ครั้นข้าได้ยินว่า เทราปทีผู้คอสะอื้นด้วยน้ำตา ถูกลากเข้าสู่ท้องพระโรงอย่างทุกข์ระทม สวมเพียงผืนเดียว ทั้งยังอยู่ในคราวมีระดู และแม้มีสามีเป็นที่พึ่งก็ถูกปฏิบัติประหนึ่งไร้ผู้คุ้มครอง เมื่อนั้นเองข้าก็หมดหวังในชัยชนะ
Educational Q&A
A kingdom that violates dharma—especially by publicly dishonoring a vulnerable woman and ignoring rightful protection—destroys its own moral foundation; such adharma becomes the seed of inevitable ruin, so even apparent power cannot secure true victory.
Dhṛtarāṣṭra speaks to Saṃjaya, recalling the report that Draupadī was forcibly brought into the assembly, distressed and in a state of ritual vulnerability, treated as if she had no protectors despite having husbands; hearing this, he foresees that his side cannot ultimately win.