Previous Verse

Shloka 18

Īśvara-gītā: The Supreme Lord as Brahman, the Source of Creation, and the Inner Self

एवं हि यो वेद गुहाशयं परं प्रभुं पुराणं पुरुषं विश्वरूपम् / हिरण्मयं बुद्धिमतां परां गतिं स बुद्धिमान् बुद्धिमतीत्य तिष्ठति

evaṃ hi yo veda guhāśayaṃ paraṃ prabhuṃ purāṇaṃ puruṣaṃ viśvarūpam / hiraṇmayaṃ buddhimatāṃ parāṃ gatiṃ sa buddhimān buddhimatītya tiṣṭhati

ดังนั้น ผู้ใดรู้จริงถึงพระผู้เป็นเจ้าสูงสุดผู้สถิตในคูหาลับแห่งดวงใจ—บุรุษโบราณผู้มีรูปเป็นสากล ผู้รุ่งเรืองดุจทอง และเป็นจุดหมายสูงสุดของผู้มีปัญญา—ผู้นั้นย่อมเป็นผู้มีปัญญาแท้ และเมื่อบรรลุปรีชาญาณอันสมบูรณ์แล้ว ยืนมั่นอยู่ในความรู้แจ้งนั้น.

evamthus
evam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Adverbial qualifier)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb): ‘thus, in this way’
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) हेत्वर्थ/निश्चय (indeed/for)
yaḥwho (he who)
yaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative)
vedaknows
veda:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√vid (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
guhā-śayamthe indweller in the cave (heart)
guhā-śayam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootguhā (प्रातिपदिक) + śaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष: ‘गुहायां शयः/शयम्’ (dwelling in the cave/heart)
paramsupreme
param:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘prabhum/puruṣam’ इत्यस्य विशेषणम्
prabhumLord
prabhum:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
purāṇamancient
purāṇam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootpurāṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
puruṣamPerson, Spirit
puruṣam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
viśva-rūpamof universal form
viśva-rūpam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootviśva (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (कर्मधारय-प्रायः): ‘विश्वं रूपं यस्य’
hiraṇmayamgolden, radiant
hiraṇmayam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Roothiraṇmaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
buddhimatāmof the wise
buddhimatām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootbuddhimat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन; ‘of the intelligent’
parāmsupreme
parām:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘gatim’ इत्यस्य विशेषणम्
gatimgoal, path, attainment
gatim:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootgati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
buddhimānintelligent, wise
buddhimān:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootbuddhimat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
buddhimatītyahaving attained/going beyond (the state of) wisdom
buddhimatītya:
Pūrvakāla (पूर्वकाल/Absolutive)
TypeIndeclinable
Rootbuddhimat (प्रातिपदिक) + √i (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘-ītya’ from √i with preform; अव्ययभाव: ‘having gone beyond/attained’ + ‘buddhimat’ as object in compound-like usage
tiṣṭhatistands, abides
tiṣṭhati:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√sthā (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Lord Kurma (Vishnu) teaching in the Ishvara Gita discourse

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

S
Supreme Lord (Prabhu)
P
Purusha (Supreme Person)
G
Guhashaya (Indweller in the heart)

FAQs

It presents the Supreme as the inner Indweller (guhāśaya) who is also the cosmic Person (puruṣa, viśvarūpa): transcendent yet present within the heart, known by direct realization rather than mere intellect.

The verse points to inward contemplation on the Lord in the “heart-cave,” aligning with meditative absorption (dhyāna/samādhi) central to the Kurma Purana’s Pashupata-oriented discipline: turning awareness inward to realize the luminous, all-pervading Ishvara.

By teaching one supreme, all-pervading Lord as the inner Self and universal form, the Ishvara Gita supports a non-sectarian synthesis: the same ultimate Ishvara is praised across Shaiva and Vaishnava idioms as the single highest reality.