Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Prākṛta-pralaya, Pratisarga Doctrine, and the Ishvara-Samanvaya of Yoga and Devotion

एनमेके वदन्त्यग्निं नारायणमथापरे / इन्द्रमेके परे विश्वान् ब्रह्माणमपरे जगुः

enameke vadantyagniṃ nārāyaṇamathāpare / indrameke pare viśvān brahmāṇamapare jaguḥ

บางพวกเรียกพระองค์ว่าอัคนี บางพวกเรียกว่านารายณ์ บางพวกเรียกว่าอินทร์ บางพวกประกาศว่าพระองค์คือสากลจักรวาล และบางพวกกล่าวขานว่าพระองค์คือพรหมา.

enamhim/this one
enam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
ekesome (people)
eke:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
vadantisay/call
vadanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvad (धातु)
Formलकारः लट् (Present), पुरुषः प्रथम (3rd), वचनम् बहुवचन (Plural), परस्मैपदम्
agnimAgni
agnim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
nārāyaṇamNārāyaṇa
nārāyaṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnārāyaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
athaand/then
atha:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय (conj./particle: sequence)
apareothers
apare:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootapara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
indramIndra
indram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootindra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
ekesome
eke:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
pareothers
pare:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
viśvānall (the gods)/the universals (as all)
viśvān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootviśva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
brahmāṇamBrahmā
brahmāṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbrahmā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
apareothers
apare:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootapara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
jaguḥsang/declared
jaguḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgai (धातु)
Formलकारः लिट् (Perfect), पुरुषः प्रथम (3rd), वचनम् बहुवचन (Plural), परस्मैपदम्

Lord Kurma (Vishnu) teaching in a syncretic Shaiva-Vaishnava frame

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

A
Agni
N
Narayana
I
Indra
V
Vishva (the Universe)
B
Brahma

FAQs

It presents one Supreme Reality spoken of through multiple divine names and cosmic functions, implying that the one Self/Ishvara is grasped differently by different traditions while remaining essentially one.

The verse supports a contemplative discipline of ekatva-darśana (seeing oneness): the yogin steadies the mind by recognizing that diverse deities and cosmic powers are expressions of a single Ishvara—an orientation consistent with Pāśupata-influenced devotion and inner concentration.

By allowing multiple supreme designations (including Nārāyaṇa and cosmic totality) without contradiction, it aligns with the Kurma Purana’s synthetic stance: sectarian names differ, but the supreme Lord is one—supporting Shiva–Vishnu non-opposition in essence.