Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Narmadā-māhātmya: Amarakāṇṭaka, Jāleśvara, Kapilā–Viśalyakaraṇī, and the Supreme Purifying Power of Darśana

नर्मदायास्तु माहात्म्यं पुराणे यन्मया श्रुतम् / इदानीं तत्प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमनाः शुभम्

narmadāyāstu māhātmyaṃ purāṇe yanmayā śrutam / idānīṃ tatpravakṣyāmi śṛṇuṣvaikamanāḥ śubham

โอผู้เป็นมงคล บัดนี้เราจักกล่าวมหาตมะแห่งนรมทา ตามที่เราได้สดับในปุราณะ; จงฟังด้วยจิตแน่วแน่เถิด.

नर्मदायाःof Narmadā
नर्मदायाः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
तुindeed
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः (particle)
माहात्म्यम्the greatness
माहात्म्यम्:
कर्म (Karma/Object; with ‘श्रुतम्’)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
पुराणेin the Purāṇa
पुराणे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्
यत्which
यत्:
कर्म (Karma/Object; of ‘श्रुतम्’)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धसूचक-यत् (relative pronoun)
मयाby me
मया:
कर्ता (Karta; agent in passive ‘श्रुतम्’)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
श्रुतम्heard
श्रुतम्:
क्रियाविशेषण/विधेय (Predicative participle)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (PPP/क्त), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘यत्’ इत्यस्य विशेषणम्
इदानीम्now
इदानीम्:
कालाधिकरण (Kāla-adhikaraṇa/Time)
TypeIndeclinable
Rootइदानीम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
तत्that (same)
तत्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘माहात्म्यम्’ इत्यर्थे अनुवृत्तिः
प्रवक्ष्यामिI will explain/tell
प्रवक्ष्यामि:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Rootप्र-√वच् (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple future), उत्तमपुरुषः (1st person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
शृणुष्वlisten
शृणुष्व:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्
एकमनाःone-minded/attentive
एकमनाः:
सम्बोधन-विशेषण (Vocative qualifier)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + मनस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन/प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः: एकं मनः यस्य सः (one-minded)
शुभम्auspicious
शुभम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘तत्’ (माहात्म्यम्) इत्यस्य विशेषणम्

Primary narrator (Purāṇic speaker, traditionally Sūta/teacher-voice) addressing a listener

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

N
Narmada
P
Purana

FAQs

Indirectly: it frames sacred teaching as śruti-like transmission within Purāṇic tradition, implying that attentive listening (eka-manāḥ) is a prerequisite for assimilating dharma and inner realization.

The verse emphasizes ekāgratā (single-pointed attention) through śravaṇa (disciplined listening), a foundational practice that supports later contemplative disciplines in the Kurma Purana’s yoga-oriented teachings.

Not explicitly; it prepares for a tīrtha-māhātmya discourse typical of the Kurma Purana’s integrative approach, where sacred geography and devotion function across sectarian lines in a Shaiva–Vaishnava synthesis.