Previous Verse
Next Verse

Shloka 75

Devadāru (Dāruvana) Forest: The Delusion of Ritual Pride, the Liṅga Crisis, and the Teaching of Jñāna–Pāśupata Yoga

चतुर्वेदश्चतुर्मूर्तिस्त्रिमूर्तिस्त्रिगुणः परः / एकमूर्तिरमेयात्मा नारायण इति श्रुतिः

caturvedaścaturmūrtistrimūrtistriguṇaḥ paraḥ / ekamūrtirameyātmā nārāyaṇa iti śrutiḥ

พระองค์ทรงเป็นรูปแห่งพระเวททั้งสี่; ทรงเป็นจตุรมูรติ; ทรงเป็นตรีมูรติ และเป็นพระผู้เป็นเจ้าสูงสุดเหนือไตรคุณ แม้ปรากฏหลากรูป แต่สภาวะแท้จริงมีเพียงหนึ่ง—อาตมันอันประมาณมิได้ ดังนั้นศรุติจึงประกาศว่า “พระองค์คือ นารายณะ”

caturvedaḥhaving the four Vedas
caturvedaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcatur (प्रातिपदिक) + veda (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास: चत्वारः वेदाः यस्य; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caturmūrtiḥhaving four forms
caturmūrtiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcatur (प्रातिपदिक) + mūrti (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास: चतस्रः मूर्तयः यस्य; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
trimūrtiḥhaving three forms
trimūrtiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक) + mūrti (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास: तिस्रः मूर्तयः यस्य; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
triguṇaḥhaving three qualities (guṇas)
triguṇaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक) + guṇa (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास: त्रयो गुणाः यस्य; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
paraḥsupreme, beyond
paraḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
ekamūrtiḥhaving one form
ekamūrtiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक) + mūrti (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास: एका मूर्तिः यस्य; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ameyātmāimmeasurable Self
ameyātmā:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Roota-meya (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: अमेयः आत्मा; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nārāyaṇaḥNārāyaṇa
nārāyaṇaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootnārāyaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
itithus, as
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण/इति-प्रयोग अव्यय (quotative particle)
śrutiḥthe śruti (Vedic revelation)
śrutiḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootśruti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Lord Kurma (Vishnu) speaking in the Ishvara Gita-style teaching section

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

N
Narayana
T
Trimurti
V
Vedas
T
Three Gunas
S
Shruti

FAQs

It presents the Supreme as ultimately one (ekamūrti) and immeasurable (ameyātmā), while also being the source and inner reality of Veda, guṇas, and cosmic functions—affirmed by Śruti as Nārāyaṇa.

The verse supports a contemplative method central to the Kurma Purana’s yogic-theistic teaching: meditate on the One Lord beyond the guṇas, recognizing His many functional manifestations while fixing awareness on the single, immeasurable Self.

By identifying the Lord as “trimūrti” (the threefold cosmic function), it frames Brahmā, Viṣṇu, and Śiva as unified expressions of one supreme reality—supporting the Kurma Purana’s non-sectarian Shaiva–Vaishnava synthesis.