Next Verse

Shloka 1

Jambūdvīpa Varṣas, Bhārata as Karmabhūmi, and the Sacred Hydro-Topography of Dharma

इती श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे चतुश्चत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच केतुमाले नराः कालाः सर्वे पनसभोजनाः / स्त्रियश्चोत्पलपत्राभा जीवन्ति च वर्षायुतम्

itī śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāge catuścatvāriṃśo 'dhyāyaḥ sūta uvāca ketumāle narāḥ kālāḥ sarve panasabhojanāḥ / striyaścotpalapatrābhā jīvanti ca varṣāyutam

ดังนี้ ในศรีกูรมปุราณะ สังหิตาหกพันโศลกะ ภาคปูรวะ บทที่สี่สิบสี่ (สิ้นสุด) สุ ตะกล่าวว่า “ในเกตุมาละ ชายทั้งหลายมีผิวคล้ำ และล้วนยังชีพด้วยขนุนเป็นอาหาร หญิงทั้งหลายงามดุจกลีบบัว และมีอายุอยู่ถึงหนึ่งหมื่นปี”

इतिthus
इति:
Vakya-samapti (वाक्यसमाप्ति/Closure)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-समाप्तिसूचक (quotative/end marker)
श्री-कूर्म-पुराणेin the Śrī Kūrma Purāṇa
श्री-कूर्म-पुराणे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootश्री + कूर्म + पुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (श्रीमत् कूर्मपुराणे)
षट्-साहस्त्र्याम्in the six-thousand (collection)
षट्-साहस्त्र्याम्:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootषट् + साहस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; द्विगुसमासः (षट्सहस्रसंख्यिका)
संहितायाम्in the saṃhitā
संहितायाम्:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootसंहिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पूर्व-विभागेin the former section
पूर्व-विभागे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootपूर्व + विभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-भावः (पूर्वः विभागः)
चतुः-चत्वारिंशःforty-fourth
चतुः-चत्वारिंशः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुः + चत्वारिंशत् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; संख्याविशेषणम् (ordinal ‘forty-fourth’)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सूतःSūta
सूतः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्काल), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
केतुमालेin Ketumāla
केतुमाले:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootकेतुमाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
नराःmen
नराः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
कालाःdark/black-complexioned
कालाः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (of नराः)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (of नराः)
पनस-भोजनाःjackfruit-eaters
पनस-भोजनाः:
Karta-dharma (कर्तृधर्म/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपनस + भोजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः (पनसं भोजनं येषाम्)
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय/Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
उत्पल-पत्र-आभाःhaving the luster of lotus-petals
उत्पल-पत्र-आभाः:
Karta-dharma (कर्तृधर्म/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootउत्पल + पत्र + आभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (उत्पलपत्रस्य आभा यासाम्)
जीवन्तिlive
जीवन्ति:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootजीव् (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्
and
:
Samuccaya (समुच्चय/Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
वर्ष-अयुतम्ten thousand years
वर्ष-अयुतम्:
Karma (कर्म/Extent-object)
TypeNoun
Rootवर्ष + अयुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वर्षाणाम् अयुतम्)

Sūta

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

S
Sūta
K
Ketumāla
K
Kūrma Purāṇa

FAQs

This verse does not directly teach Ātman-doctrine; it functions as a cosmographical note describing Ketumāla’s inhabitants, their diet, appearance, and extraordinary longevity within Purāṇic world-geography.

No explicit yoga practice is stated here. The verse belongs to the Purva-bhāga’s descriptive cosmology; for yoga teachings (including Pāśupata-oriented discipline and theistic contemplation), the Kurma Purāṇa develops them more directly in later doctrinal sections (notably the Upari-bhāga/Iśvara-gītā context).

It does not address Śiva–Viṣṇu unity directly; it is a regional description. The Kurma Purāṇa’s Śaiva–Vaiṣṇava synthesis is thematic across the work, but this particular śloka is primarily geographical and ethnographic.