Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

Cosmic Manifestation, Mahāmāyā’s Mandate, Varṇāśrama-Dharma, and the Unity of the Trimūrti

दानमध्ययनं यज्ञो धर्मः क्षत्रियवैश्ययोः / दण्डो युद्धं क्षत्रियस्य कृषिर्वैश्यस्य शस्यते

dānamadhyayanaṃ yajño dharmaḥ kṣatriyavaiśyayoḥ / daṇḍo yuddhaṃ kṣatriyasya kṛṣirvaiśyasya śasyate

สำหรับกษัตริย์และไวศยะ ทาน การศึกษาพระเวท และยัญ เป็นธรรมร่วมกัน. สำหรับกษัตริย์ทรงไว้ซึ่งทัณฑ์และการศึก; สำหรับไวศยะ กสิกรรมเป็นที่สรรเสริญยิ่ง.

dānamgiving
dānam:
Viśeṣya (विषय/Item in enumeration)
TypeNoun
Rootdāna (प्रातिपदिक)
FormNapुṃsaka, Prathamā, Ekavacana; item in enumeration
adhyayanamstudying
adhyayanam:
Viśeṣya (विषय/Item in enumeration)
TypeNoun
Rootadhyayana (प्रातिपदिक)
FormNapुṃsaka, Prathamā, Ekavacana; item in enumeration
yajñaḥsacrifice
yajñaḥ:
Viśeṣya (विषय/Item in enumeration)
TypeNoun
Rootyajña (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; item in enumeration
dharmaḥduty, dharma
dharmaḥ:
Karta (कर्ता/Subject) (of implied 'is/are')
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; collective predicate
kṣatriya-vaiśyayoḥof the Kshatriya and the Vaishya
kṣatriya-vaiśyayoḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी/Genitival relation)
TypeNoun
Rootkṣatriya (प्रातिपदिक) + vaiśya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī, Dvivacana (Dual); dvandva: kṣatriyaś ca vaiśyaś ca
daṇḍaḥpunishment, rod (authority)
daṇḍaḥ:
Viśeṣya (विषय/Item in enumeration)
TypeNoun
Rootdaṇḍa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; item in enumeration
yuddhamwar, battle
yuddham:
Viśeṣya (विषय/Item in enumeration)
TypeNoun
Rootyuddha (प्रातिपदिक; from yudh धातु)
FormNapुṃsaka, Prathamā, Ekavacana; item in enumeration
kṣatriyasyaof the Kshatriya
kṣatriyasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी/Genitival relation)
TypeNoun
Rootkṣatriya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana
kṛṣiḥagriculture, farming
kṛṣiḥ:
Karta (कर्ता/Subject) (of 'śasyate')
TypeNoun
Rootkṛṣi (प्रातिपदिक; from kṛṣ धातु)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; item in enumeration
vaiśyasyaof the Vaishya
vaiśyasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी/Genitival relation)
TypeNoun
Rootvaiśya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana
śasyateis praised/commended
śasyate:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootśaṃs (धातु) / śas (धातु) (as ‘to praise/commend’)
FormLaṭ (Present), Prathama-puruṣa, Ekavacana; ātmanepada; passive-like sense ‘is commended’

Lord Kūrma (Vishnu) instructing sages on varnashrama-dharma

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

K
Kṣatriya
V
Vaiśya
V
Veda
Y
Yajña
D
Daṇḍa (Daṇḍanīti)

FAQs

This verse does not directly define Ātman; it frames spiritual life through dharma—yajña, dāna, and adhyayana—disciplines that purify the mind and make higher knowledge of the Self possible in the Purāṇic path.

No specific yoga technique is named; the verse emphasizes karma-yoga-like disciplines (sacrifice, study, charity) and role-based duty, which in the Kūrma Purāṇa function as preparatory purification supporting later Shaiva-Vaishnava synthesis and Pāśupata-oriented sādhanā.

It does not explicitly mention Śiva or Viṣṇu; it presents a shared dharma structure where ritual, study, and ethical governance are upheld as universal supports for devotion and liberation across sectarian lines in the Kūrma Purāṇa.