Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Cosmic Manifestation, Mahāmāyā’s Mandate, Varṇāśrama-Dharma, and the Unity of the Trimūrti

यजनं याजनं दानं ब्राह्मणस्य प्रतिग्रहम् / अध्यापनं चाध्ययनं षट् कर्माणि द्विजोत्तमाः

yajanaṃ yājanaṃ dānaṃ brāhmaṇasya pratigraham / adhyāpanaṃ cādhyayanaṃ ṣaṭ karmāṇi dvijottamāḥ

การบูชายัญเพื่อตน, การประกอบยัญให้ผู้อื่น, การให้ทาน, และสำหรับพราหมณ์คือการรับทาน; การสอนและการศึกษา—โอ้ทวิชะผู้ประเสริฐ นี่คือกรรมหกประการ.

yajanamsacrificing (performing yajña)
yajanam:
Viśeṣya (विषय/Item in enumeration)
TypeNoun
Rootyajana (प्रातिपदिक; from yaj धातु)
FormNapुṃsaka, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; here in list as predicate-noun
yājanamcausing others to sacrifice (officiating)
yājanam:
Viśeṣya (विषय/Item in enumeration)
TypeNoun
Rootyājana (प्रातिपदिक; causative sense from yaj धातु)
FormNapुṃsaka, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; item in enumeration
dānamgiving, donation
dānam:
Viśeṣya (विषय/Item in enumeration)
TypeNoun
Rootdāna (प्रातिपदिक; from dā धातु)
FormNapुṃsaka, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana
brāhmaṇasyaof a Brahmin
brāhmaṇasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी/Genitival relation)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana
pratigrahamaccepting (gifts)
pratigraham:
Viśeṣya (विषय/Item in enumeration)
TypeNoun
Rootprati + graha (प्रातिपदिक; from grah धातु)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; item in enumeration
adhyāpanamteaching
adhyāpanam:
Viśeṣya (विषय/Item in enumeration)
TypeNoun
Rootadhyāpana (प्रातिपदिक; causative from adhi+ī/adhī धातु)
FormNapुṃsaka, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Coordination)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (conjunction)
adhyayanamstudying
adhyayanam:
Viśeṣya (विषय/Item in enumeration)
TypeNoun
Rootadhyayana (प्रातिपदिक; from adhi+ī/adhī धातु)
FormNapुṃsaka, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana
ṣaṭsix
ṣaṭ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootṣaṣ (संख्या-प्रातिपदिक)
FormNumeral adjective; indeclinable-like form used with neuter plural 'karmāṇi'
karmāṇiacts, duties
karmāṇi:
Karta (कर्ता/Subject) (of implied 'are')
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
FormNapुṃsaka, Prathamā, Bahuvacana
dvija-uttamāḥO best of the twice-born
dvija-uttamāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative address)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Sambodhana/Prathamā, Bahuvacana; address to audience; karmadhāraya: dvijāḥ eva uttamāḥ

Sūta (narrator) conveying the Kurma Purana’s dharma-teaching (general śāstric instruction)

Primary Rasa: shanta

B
Brahmana
D
Dharma
Y
Yajna
V
Veda

FAQs

This verse does not directly define Ātman; it frames dharma through disciplined action—Vedic study, sacrifice, giving, and teaching—seen in Purāṇic tradition as purifying conduct that supports higher realization.

No explicit yoga technique is taught here; the verse emphasizes karma-dharma—yajña, dāna, and svādhyāya (study/recitation)—as foundational disciplines that steady the mind and prepare one for later yogic instruction in the Kurma Purana.

It does not mention Śiva or Viṣṇu explicitly; it presents a shared dharma-framework (yajña, dāna, svādhyāya) that the Kurma Purana later integrates with its Śaiva-Vaiṣṇava synthesis and Pāśupata-oriented spirituality.