Adhyaya 18

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने दण्डनाथाश्यामलासेनायात्रा नाम सप्तदशो ऽध्यायः अथ राजनायिका श्रिताज्वलिताङ्कुशा फणिसमानपाशभृत् / कलनिक्वणद्वलयमैक्ष्वं धनुर्दधती प्रदीप्तकुसुमेषुपञ्चका

ดังนี้ในศรีพรหมาณฑมหาปุราณ ภาคอุตตระ ในบทสนทนาหยครีวะ–อคัสตยะ แห่งลลิโตปาขยาน บทที่สิบเจ็ดชื่อ “การยาตราทัพของทัณฑนาถา-ศยามลา” ครั้นแล้วราชนายิกา ผู้พึ่งพาอังกุศอันลุกโพลง ทรงบาศดุจพญานาค ประดับกำไลกังวานไพเราะ ทรงคันศรอ้อย และทรงปัญจดอกศรบุปผาอันรุ่งเรืองปรากฏขึ้น

Verse 2

उदयत्सहत्स्रमहसा सहस्रतो ऽप्यतिपाटलं निजवपुः प्रभाझरम् / किरती दिशासु वदनस्य कान्तिभिः सृजतीव चन्द्रमयमभ्रमण्डलम्

ด้วยรัศมีประหนึ่งสุริยันนับพันที่กำลังอุบัติ ยิ่งกว่านั้นยังแดงเรื่อรุ่งโรจน์ กายของนางดุจสายธารแห่งแสง นางโปรยประกายจากพักตร์ไปทั่วทิศ ราวกับเนรมิตหมู่เมฆที่อาบด้วยแสงจันทร์

Verse 3

दशयोजनायतिमाता जगत्त्रयीमभिवृण्वता विशदमौक्तिकात्मना / धवलातपत्रवलयेन भासुरा शशिमण्डलस्य सखितामुपेयुषा

วงฉัตรขาวผ่องดุจมุกใส แผ่กว้างสิบโยชน์ ปกคลุมไตรโลกให้สว่างไสว ราวกับได้เป็นสหายแห่งจันทรมณฑล

Verse 4

अभिवीजिता च मणिकान्तशोभिना विजयादिमुख्यपरिचारिकागणैः / नवचन्द्रिकालहरिकान्तिकन्दलीचतुरेण चामरचतुष्टयेन च

นางได้รับการพัดวีด้วยหมู่สตรีรับใช้เอก เช่น วิชัยา ผู้รุ่งเรืองด้วยประกายแก้วมณี และด้วยจามรทั้งสี่ที่มีรัศมีเย็นดุจแสงจันทร์อ่อนใหม่

Verse 5

शक्त्यैकराज्यपदवीमभिसूचयन्ती साम्राज्यचिह्नशतमण्डितसैन्यदेशा / संगीतवाद्यरचनाभिरथामरीणां संस्तूयमानविभवा विशदप्रकाशा

นางด้วยฤทธิ์อำนาจบ่งบอกฐานะแห่งราชอาณาจักรเอก; แดนกองทัพประดับด้วยเครื่องหมายจักรวรรดิเป็นร้อย; และความรุ่งเรืองของนางได้รับการสรรเสริญด้วยทำนองดนตรีและเครื่องบรรเลงของเหล่าอัปสรา ส่องสว่างใสบริสุทธิ์

Verse 6

वाचामगोचरमगोचरमेव बुद्धेरीदृक्तया न कलनीयमनन्यतुल्यम्

สิ่งนั้นพ้นวิสัยถ้อยคำ และพ้นวิสัยปัญญาด้วย; ด้วยสภาพอันยิ่งใหญ่นี้ จึงมิอาจคำนวณวัดได้—หาที่เปรียบมิได้

Verse 7

त्रैलोक्यगर्भपरिपूरितशक्तिचक्रसाम्राज्यसंपदभिमानमभिस्पृशन्ती / आबद्धभक्तिविपुलाञ्जलिशेखराणामारादहंप्रथमिका कृतसेवनानाम्

นางแตะต้องความภาคภูมิแห่งจักรพลังที่เติมเต็มครรภ์ไตรโลกและสมบัติแห่งจักรวรรดิ; และใกล้เหล่าผู้รับใช้ผู้มีภักดีแน่วแน่ ยกอัญชลีใหญ่ไว้เหนือเศียร นางปรากฏประหนึ่ง “ข้าคือผู้แรก” ด้วยความเป็นใหญ่

Verse 8

ब्रह्मेशविष्णुवृषमुख्यसुरोत्तमानां वक्त्राणिवर्षितनुतीनि कटाक्षयन्ती / उद्दीप्तपुष्पशरपञ्चकतः समुत्थैज्योतिर्मयं त्रिभुवनं सहसा दधाना

นางเหลียวด้วยหางตาต่อบทสรรเสริญที่โปรยปรายจากโอษฐ์ของพรหมา อีศะ วิษณุ และเทพผู้ประเสริฐอย่างวฤษภมุขยะ; และด้วยรัศมีที่ผุดขึ้นจากศรดอกไม้ทั้งห้าที่ลุกโชติช่วง นางทำให้ไตรภพสว่างเป็นแสงในบัดดล

Verse 9

विद्युत्समद्युतिभिरप्सरसां समूहैर्विक्षिप्यमाणजयमङ्गललाजवर्षा / कामेश्वरीप्रभृतिभिः कमनीयभाभिः संग्रामवेषरचनासुमनोहराभिः

หมู่อัปสรผู้รุ่งเรืองดุจสายฟ้าโปรยปรายอักษตะเป็นมงคลแห่งชัยชนะ; กาเมศวรีและเหล่าเทวีผู้มีรัศมีงามยิ่ง งดงามนักในเครื่องแต่งกายศึกอันวิจิตร.

Verse 10

दीप्तायुधद्युतितिरस्कृत भास्कराभिर्नित्याभिरङ्घ्रिसविधे समुपाक्यमाना / श्रीचक्रनामतिलकं दशयोजनातितुङ्गध्वजोल्लिखितमेघकदंबमुच्चैः

เหล่านิตยาเทวีผู้มีรัศมีอาวุธเรืองรองจนกลบแสงสุริยะ ได้เข้าเฝ้าใกล้พระบาทเพื่อปรนนิบัติ; ติลกะนามว่า “ศรีจักร” สูงเด่นดุจหมู่เมฆที่ถูกธงสูงสิบโยชนะเฉียดผ่าน.

Verse 11

तीव्राभिरावणसुशक्तिपरंपरभिर्युक्तं रथं समरकर्मणि चालयन्ती / प्रोद्यत्पिशङ्गरुचिभागमलांशुकेन वीतामनोहररुचिस्समरे व्यभासीत्

ขณะทรงขับรถศึกที่ประกอบด้วยหมู่ศัสตราอันรุนแรงและทรงพลังยิ่ง พระนางห่มผ้าบริสุทธิ์ที่มีประกายเหลืองอร่ามดุจอรุณ และส่องประกายงามจับตาในสนามรบ.

Verse 12

पञ्चाधिकैर्विशतिनामरत्नैः प्रपञ्चपापप्रशमातिदक्षैः / संस्तूयमाना ललिता मरुद्भिः संग्राममुद्दिश्य समुच्चचाल

ลลิตาได้รับการสรรเสริญจากหมู่มรุตด้วย “นามรัตนะ” ยี่สิบห้าประการ อันชำนาญยิ่งในการระงับบาปแห่งโลก แล้วพระนางก็ลุกขึ้นมุ่งสู่สมรภูมิ.

Verse 13

अगस्त्य उवाच वीजिवक्त्र महाबुद्धे पञ्चविंशतिनामभिः / ललितापरमेशान्या देहि कर्णरसायनम्

อคัสตยะกล่าวว่า “โอ วีชิวักตระ ผู้มีปัญญายิ่ง โปรดประทาน ‘กรรณรสายณะ’ คืออมฤตแห่งการสดับ แก่ข้าพเจ้า ด้วยนามทั้งยี่สิบห้าของพระลลิตาปรเมศวรี”

Verse 14

हयग्रीव उवाच सिंहासना श्रीललिता महाराज्ञी पराङ्कुशा / चापिनी त्रिपुरा चैव महात्रिपुरसुन्दरी

หัยครีวะกล่าวว่า—พระนางประทับเหนือสิงหาสน์ คือ ศรีลลิตา มหาราชญี ปรางกุศา ผู้ทรงคันศร ตริปุรา และมหาตริปุรสุนทรี

Verse 15

सुन्दरी चक्रनाथा च साम्राजी चक्रिणी तथा / चक्रेश्वरी महादेवी कामेशी परमेश्वरी

พระนางคือ สุนทรี จักรนาถา จักรพรรดินี จักรินี; จักเรศวรี มหาเทวี กาเมศี และปรเมศวรี

Verse 16

कामराजप्रिया कामकोटिगा चक्रवर्तिनी / महाविद्या शिवानङ्गवल्लभा सर्वपाटला

พระนางคือ ผู้เป็นที่รักของกามราชา กามโกฏิกา จักรวรรตินี; มหาวิทยา ศิวา อนังควัลลภา และสรรพปาฏลา

Verse 17

कुलनाथाम्नायनाथा सर्वाम्नायनिवासिनी / शृङ्गारनायिका चेति पञ्चविंशतिनामभिः

พระนางคือ กุลนาถา อามนายะนาถา ผู้สถิตในอามนายะทั้งปวง และศฤงคารนายิกา—ดังนี้ด้วยพระนามยี่สิบห้า

Verse 18

स्तुवन्ति ये महाभागां ललितां परमेश्वरीम् / ते प्राप्नुवन्ति सौभाग्यमष्टौ सिद्धीर्महद्यशः

ผู้ใดสรรเสริญพระลลิตา ปรเมศวรีผู้มหาภาค ย่อมได้ซึ่งสิริมงคล อัษฏสิทธิทั้งแปด และเกียรติยศอันยิ่งใหญ่

Verse 19

इत्थं प्रचण्डसंरंभं चालयन्ती महद्बलम् / भण्डासुरं प्रति क्रुद्धा चचाल ललितांबिका

ดังนั้น พระลลิตาอัมพิกาผู้กริ้วต่อภัณฑาสุระ จึงเคลื่อนพลด้วยแรงฮึกเหิมอันรุนแรง เขย่าพลานุภาพอันยิ่งใหญ่ให้สั่นสะเทือน