Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्

एवमेते प्रजापालाः प्रजानां स्थितिहेतवः / अथास्य सृजतः सर्गं प्रजानां परिवृद्धये

evamete prajāpālāḥ prajānāṃ sthitihetavaḥ / athāsya sṛjataḥ sargaṃ prajānāṃ parivṛddhaye

ดังนี้เหล่าผู้พิทักษ์ประชาเป็นเหตุแห่งความดำรงอยู่ของสรรพชีวิต แล้วพระองค์ทรงจัดลำดับการสร้างเพื่อความเจริญงอกงามของประชา

evamthus
evam:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण)
etethese
ete:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा/1st), Plural (बहुवचन)
prajā-pālāḥprotectors of creatures
prajā-pālāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक) + pāla (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा/1st), Plural (बहुवचन); षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘prajāyāḥ pālāḥ’
prajānāmof the creatures
prajānām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive (षष्ठी/6th), Plural (बहुवचन)
sthiti-hetavaḥcauses of stability
sthiti-hetavaḥ:
Karta (कर्ता/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootsthiti (प्रातिपदिक) + hetu (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा/1st), Plural (बहुवचन); षष्ठी-तत्पुरुष/सम्बन्ध-तत्पुरुष: ‘sthiteḥ hetavaḥ’
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), discourse particle (अनन्तरार्थक/sequence marker)
asyaof him
asya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive (षष्ठी/6th), Singular (एकवचन)
sṛjataḥwhile creating / of the creator
sṛjataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive absolute-like modifier)
TypeVerb
Rootsṛj (धातु)
FormŚatṛ-pratyaya present active participle (वर्तमानकाले शतृ), Genitive (षष्ठी/6th), Singular (एकवचन); ‘of (him) creating’
sargamcreation, emanation
sargam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootsarga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (द्वितीया/2nd), Singular (एकवचन)
prajānāmof the creatures
prajānām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive (षष्ठी/6th), Plural (बहुवचन)
parivṛddhayefor increase/growth
parivṛddhaye:
Sampradana (सम्प्रदान/Beneficiary; purpose)
TypeNoun
Rootparivṛddhi (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Dative (चतुर्थी/4th), Singular (एकवचन)