Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्

भृग्वादयस्तु ये सृष्टास्ते वै ब्रह्मर्षयः स्मृताः / गृहमेधिपुराणास्ते धर्मस्तैः प्राक् प्रवर्त्तितः

bhṛgvādayastu ye sṛṣṭāste vai brahmarṣayaḥ smṛtāḥ / gṛhamedhipurāṇāste dharmastaiḥ prāk pravarttitaḥ

ส่วนภฤคุและเหล่าผู้ถูกสร้างขึ้นนั้น ย่อมถูกจดจำว่าเป็นพรหมฤๅษี พวกท่านเป็นผู้โบราณในทางคฤหเมธี และได้วางรากฐานแห่งธรรมไว้ก่อนแล้ว

bhṛgu-ādayaḥBhṛgu and others
bhṛgu-ādayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhṛgu (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन); tatpuruṣa: bhṛguḥ ādiḥ yeṣām (Bhṛgu and others)
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormVirodha/avadhāraṇa-nipāta (विरोध/अवधारण-निपात)
yewho
ye:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन); relative pronoun
sṛṣṭāḥcreated
sṛṣṭāḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa / Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Root√sṛj (धातु) + ta (क्त)
FormKta (क्त), Puṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन); ‘created’
tethey
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन); demonstrative pronoun
vaicertainly
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormNiścaya-nipāta (निश्चय-निपात)
brahma-ṛṣayaḥBrahmarṣis
brahma-ṛṣayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक) + ṛṣi (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन); tatpuruṣa: brahmaṇaḥ ṛṣayaḥ (Brahma-sages)
smṛtāḥare known as
smṛtāḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa / Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Root√smṛ (धातु) + ta (क्त)
FormKta (क्त), Puṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana; ‘are called/remembered’
gṛha-medhi-purāṇāḥancient householders
gṛha-medhi-purāṇāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootgṛha (प्रातिपदिक) + medhin (प्रातिपदिक) + purāṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन); tatpuruṣa (multi-member): gṛhe medhī (householder) + purāṇa (ancient/old); ‘ancient householders’
tethey
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana; pronoun
dharmaḥdharma (law/duty)
dharmaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
taiḥby them
taiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Bahuvacana; pronoun
prākformerly
prāk:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootprāk (अव्यय)
FormKāla-avyaya (काल-अव्यय, adverb: formerly/before)
pravartitaḥwas established/initiated
pravartitaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa / Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Rootpra-√vṛt (धातु) + ita (क्त)
FormKta/ktavatu-like passive participle (क्त), Puṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; karmani: ‘was set in motion/established’