Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्

इत्येते ब्रह्मणः पुत्राः प्रजादौ द्वादश स्मृताः / धर्मस्तेषां प्रथमजो देवतानां स्मृतस्तु वै

ityete brahmaṇaḥ putrāḥ prajādau dvādaśa smṛtāḥ / dharmasteṣāṃ prathamajo devatānāṃ smṛtastu vai

ดังนี้ในปฐมกาลแห่งการกำเนิดประชา ทั้งหลายนี้ถูกจดจำว่าเป็นบุตรทั้งสิบสองของพระพรหม ในหมู่เขา ธรรมะเป็นผู้เกิดก่อน และเป็นที่ระลึกในหมู่เทวะด้วย

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormIti-śabda (इति-शब्द, quotative/particle)
etethese
ete:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन); sarvanāma (pronoun)
brahmaṇaḥof Brahmā
brahmaṇaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Ekavacana (एकवचन)
putrāḥsons
putrāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन)
prajā-ādauat the beginning of creation
prajā-ādau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Saptamī (7th/सप्तमी), Ekavacana (एकवचन); tatpuruṣa: prajāyāḥ ādiḥ (at the beginning of creation/offspring)
dvādaśatwelve
dvādaśa:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvādaśan (प्रातिपदिक)
FormSaṅkhyā-vācaka (संख्या-वाचक), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana-artha (plural sense), avyaya-like numeral usage
smṛtāḥare remembered/said
smṛtāḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa / Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Root√smṛ (धातु) + ta (क्त, past passive participle)
FormKta-pratyaya (क्त), Puṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन); karmani-prayoga sense: ‘are said/remembered’
dharmaḥDharma
dharmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन)
teṣāṃof them
teṣāṃ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Bahuvacana (बहुवचन); sarvanāma (pronoun)
prathama-jaḥfirst-born
prathama-jaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootprathama (प्रातिपदिक) + ja (प्रातिपदिक; from √jan)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); tatpuruṣa: prathamaḥ jātaḥ (first-born)
devatānāṃof the deities
devatānāṃ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdevatā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Bahuvacana (बहुवचन)
smṛtaḥis remembered/said
smṛtaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa / Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Root√smṛ (धातु) + ta (क्त)
FormKta (क्त), Puṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); ‘is said/remembered’
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormVirodha/avadhāraṇa-nipāta (विरोध/अवधारण-निपात, particle: but/indeed)
vaicertainly
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormNiścaya-nipāta (निश्चय-निपात, emphatic particle)