Previous Verse
Next Verse

Shloka 197

व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages

मन्वन्तरे पुरावृत्ते स्थानान्युत्सृज्य सर्वशः / मन्त्रैः सहोर्ध्वं गच्छन्ति महर्लोकमनामयम्

manvantare purāvṛtte sthānānyutsṛjya sarvaśaḥ / mantraiḥ sahordhvaṃ gacchanti maharlokamanāmayam

เมื่อกาลแห่งมันวันตระล่วงไป พวกเขาละทิ้งที่ตั้งทั้งปวง; พร้อมมนตร์ยกขึ้นสู่เบื้องบน ไปยังมหรโลกอันปราศจากโรคภัย

मन्वन्तरेin a manvantara
मन्वन्तरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (Singular)
पुराformerly
पुरा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb: formerly)
वृत्तेwhen (it) has occurred/ended
वृत्ते:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (Singular); सति-सप्तमी (locative absolute) with मन्वन्तरे
स्थानानिplaces/abodes
स्थानानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
उत्सृज्यhaving abandoned
उत्सृज्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootउत्-√सृज् (धातु)
Formक्त्वान्त-प्राय (absolutive/gerund), अव्ययभाव
सर्वशःentirely
सर्वशः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसर्वशस् (अव्यय)
Formप्रकार/समग्रतावाचक अव्यय (adverb: completely, in every way)
मन्त्रैःwith mantras
मन्त्रैः:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
सहtogether with
सह:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अर्थक अव्यय (particle: with)
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्वम् (अव्यय/प्रातिपदिक-नपुंसक)
Formदिशावाचक अव्यय (directional adverb: upwards)
गच्छन्तिthey go
गच्छन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
महर्लोकम्Maharloka
महर्लोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहर्लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः तत्पुरुष (determinative)
अनामयम्free from disease/sorrow
अनामयम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनामय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); महर्लोकम् इति विशेषण