Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga

तदा विवादः सुमहानिन्द्रस्यासीन्महर्षिभिः / जङ्गमस्थावरैः कैर्हि यष्टव्यमिति चोच्यते

tadā vivādaḥ sumahānindrasyāsīnmaharṣibhiḥ / jaṅgamasthāvaraiḥ kairhi yaṣṭavyamiti cocyate

ครั้งนั้นเกิดวิวาทใหญ่ระหว่างพระอินทร์กับมหาฤๅษีทั้งหลาย ว่าในยัญญะควรบูชาด้วยสิ่งมีชีวิตที่เคลื่อนไหวหรือสิ่งคงที่ชนิดใดกันแน่

tadāthen
tadā:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण) of time
vivādaḥdispute
vivādaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvivāda (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Singular (एकवचन)
su-mahānvery great
su-mahān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu + mahant (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Singular (एकवचन); adjective qualifying vivādaḥ
indrasyaof Indra
indrasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootindra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (षष्ठी) Singular (एकवचन)
āsītwas
āsīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस्, धातु)
FormLaṅ (लङ्) Imperfect/Past, 3rd person (प्रथमपुरुष) Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
maharṣibhiḥwith/by the great sages
maharṣibhiḥ:
Sahakāraka/Karaṇa (सह/करण)
TypeNoun
Rootmaharṣi (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया) Plural (बहुवचन)
jaṅgama-sthāvaraiḥby/with moving and unmoving (beings)
jaṅgama-sthāvaraiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootjaṅgama + sthāvara (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग) or Masculine usage; Instrumental (तृतीया) Plural (बहुवचन); dvandva meaning 'moving and unmoving (beings)'
kaiḥby which? by whom?
kaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक)
FormInterrogative pronoun (प्रश्नवाचक सर्वनाम), Instrumental (तृतीया) Plural (बहुवचन)
hiindeed/for
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormParticle (निपात), emphatic/causal
yaṣṭavyamis to be sacrificed/worshipped
yaṣṭavyam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√yaj (यज्, धातु) + tavya (तव्यत्)
FormGerundive/Future passive participle (तव्यत्), Neuter (नपुंसकलिङ्ग) Nominative/Accusative Singular (प्रथमा/द्वितीया एकवचन); impersonal obligation
itithus
iti:
Vākyārtha-marker (उद्धरणचिह्न)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-निपात)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
ucyateis said
ucyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्, धातु)
FormLaṭ (लट्) Present, 3rd person (प्रथमपुरुष) Singular (एकवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद), Passive (कर्मणि)