Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

Asamañjasa-tyāga (Abandoning Asamañjasa) — Sagara-carita Continuation

और्वाद्यैः सहितो विप्रैर्यथावद्दीक्षितो ऽभवत् / दीक्षां प्रविष्टो नृपतिर्हयसंचारणाय वै

aurvādyaiḥ sahito viprairyathāvaddīkṣito 'bhavat / dīkṣāṃ praviṣṭo nṛpatirhayasaṃcāraṇāya vai

พร้อมด้วยพราหมณ์ทั้งหลายมีอุรวะเป็นต้น พระองค์ทรงรับทิक्षาโดยถูกต้องตามพิธี ครั้นเข้าสู่ทิक्षาแล้ว พระราชาก็เตรียมการปล่อยอาชวะให้จาริกไป

aurva-ādyaiḥwith (sages) beginning with Aurva
aurva-ādyaiḥ:
Sahakārī/Instrumental association (सहकारी/करण)
TypeNoun
Rootaurva (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā (Instrumental/3rd), Bahuvacana; tatpuruṣa: 'beginning with Aurva' (group)
sahitaḥaccompanied
sahitaḥ:
Karta (कर्ता) (qualifier)
TypeAdjective
Rootsahita (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nominative/1st), Ekavacana; predicate adjective
vipraiḥby/with Brahmins
vipraiḥ:
Sahakārī/Association (सह)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā (Instrumental/3rd), Bahuvacana
yathāvatproperly
yathāvat:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyathāvat (अव्यय)
FormAvyaya; adverb meaning 'properly, according to rule'
dīkṣitaḥinitiated
dīkṣitaḥ:
Karta (कर्ता) (predicate)
TypeNoun
Rootdīkṣita (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nominative/1st), Ekavacana; past passive participle used as predicate noun/adjective (दीक्षित = initiated)
abhavatbecame/was
abhavat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
FormLaṅ-lakāra (Imperfect/Past), Prathama-puruṣa (3rd person), Ekavacana, Parasmaipada
dīkṣāminitiation (rite)
dīkṣām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdīkṣā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (Feminine), Dvitīyā (Accusative/2nd), Ekavacana
praviṣṭaḥhaving entered
praviṣṭaḥ:
Karta (कर्ता) (predicate)
TypeVerb
Rootviś (धातु) + praviṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormKta-pratyaya past participle (क्त); Puṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; with pra- prefix
nṛpatiḥthe king
nṛpatiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnṛ (प्रातिपदिक) + pati (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nominative/1st), Ekavacana; tatpuruṣa: 'lord of men/king'
haya-saṃcāraṇāyafor the horse’s roaming
haya-saṃcāraṇāya:
Sampradāna/Prayojana (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Roothaya (प्रातिपदिक) + saṃcāraṇa (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga, Caturthī vibhakti (Dative/4th), Ekavacana; tatpuruṣa: 'for the roaming/circulation of the horse'
vaiindeed
vai:
Sambandha/Emphasis marker (निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormAvyaya; particle/emphatic (निपात)