Shloka 24
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
ततः क्रोधपरीतात्मा दग्धुकामो ऽखिलां पुरीम् / उदैरयद्भार्गवो ऽस्त्रं कालाग्निसदृशप्रभम्
Transliteration
tataḥ krodhaparītātmā dagdhukāmo 'khilāṃ purīm / udairayadbhārgavo 'straṃ kālāgnisadṛśaprabham
Translation
ครั้นแล้วด้วยจิตถูกโอบล้อมด้วยโทสะ ปรารถนาจะเผาเมืองทั้งสิ้น ภารควะได้ปลุกอาวุธอันรุ่งโรจน์ดุจไฟกาลอัคนี
Word by Word
ततःthen
ततः:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (adverb)
क्रोधपरीतात्माwhose self was overcome by anger
क्रोधपरीतात्मा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootक्रोध + परीत + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (तृतीया-तत्पुरुष: क्रोधेन परीतः आत्मा यस्य)
दग्धुकामःdesiring to burn
दग्धुकामः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootदग्धु (tumun/infinitive-base from दह्) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (उपपद-तत्पुरुष: दग्धुं कामः—desirous to burn)
अखिलाम्entire
अखिलाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
पुरीम्city
पुरीम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
उदैरयत्he set in motion, he discharged
उदैरयत्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootउद् + ईरय् (धातु, णिच्)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
भार्गवःthe Bhārgava (descendant of Bhṛgu)
भार्गवः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अस्त्रम्weapon, missile
अस्त्रम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
कालाग्निसदृशप्रभम्having a radiance like the fire at the end of time
कालाग्निसदृशप्रभम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootकाल + अग्नि + सदृश + प्रभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (उपमान-तत्पुरुष: कालाग्निसदृशा प्रभा यस्य)