Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

Bhārgava Rāma at Māhiṣmatī: Narmadā-stuti and the Challenge to Kārttavīryārjuna

दृष्ट्वा समुद्यतं रामं सैनिकानां वधाय च / चकंपिरे भृशं सर्वे मृत्योरिव शरीरिणः

dṛṣṭvā samudyataṃ rāmaṃ sainikānāṃ vadhāya ca / cakaṃpire bhṛśaṃ sarve mṛtyoriva śarīriṇaḥ

ครั้นเห็นพระรามลุกขึ้นพร้อมเพื่อสังหารเหล่าทหาร บรรดาผู้มีร่างกายทั้งปวงก็สั่นสะท้านยิ่ง ประหนึ่งเผชิญหน้ามฤตยู

dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Hetu (हेतु/Reason-circumstance)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु) + ktvā (क्त्वा)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), from √dṛś ‘to see’; indeclinable verbal form (avyaya-kriyāviśeṣaṇa)
samudyatamraised/ready (for attack)
samudyatam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-ud-√yam (धातु) + kta (क्त)
FormPast passive participle (क्त), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन), Masculine (पुंलिङ्ग); qualifying ‘rāmam’
rāmamRama
rāmam:
Karma (कर्म/Object of ‘dṛṣṭvā’)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
sainikānāmof the soldiers
sainikānām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootsainika (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
vadhāyafor the killing
vadhāya:
Sampradāna (सम्प्रदान/Purpose-dative)
TypeNoun
Rootvadha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Dative (4th/चतुर्थी), Singular (एकवचन); purpose (prayojana)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक अव्यय)
cakampiretrembled
cakampire:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootkamp (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन); Ātmanepada (आत्मनेपद)
bhṛśamgreatly
bhṛśam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhṛśam (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण अव्यय)
sarveall
sarve:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
mṛtyoḥof death
mṛtyoḥ:
Upamāna-sambandha (उपमान-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmṛtyu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
ivaas if/like
iva:
Upamā (उपमा/Comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormComparative particle (उपमावाचक अव्यय)
śarīriṇaḥembodied beings
śarīriṇaḥ:
Karta (कर्ता/Subject; apposition to ‘sarve’)
TypeNoun
Rootśarīrin (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)