Shloka 37
Agastya’s Instruction on Bhakti and Mantra-Siddhi; Descent to Pātāla and the Hearing of Vaiṣṇavī Kathā
Devanagari script
जगद्गुरुर्जगन्नाथो वेणुवाद्य विशारदः / वृषभासुरविध्वंसी बकारिर्बाणबाहुकृत्
Transliteration
jagadgururjagannātho veṇuvādya viśāradaḥ / vṛṣabhāsuravidhvaṃsī bakārirbāṇabāhukṛt
Translation
ครูแห่งโลก พระเจ้าจักรวาล (ชคันนาถ) ผู้ชำนาญการเป่าขลุ่ย; ผู้ทำลายวฤษภาสุระ ศัตรูของพกาสุระ ผู้ตัดแขนของพาณาสุระ
Word by Word
जगत्of the world
जगत्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — 'of the world' (समासाङ्ग)
गुरुःteacher; guru
गुरुः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — 'teacher'
जगत्of the world
जगत्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — 'of the world' (समासाङ्ग)
नाथःlord; protector
नाथः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — 'lord/protector'
वेणुof the flute
वेणु:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootवेणु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — 'of the flute' (समासाङ्ग)
वाद्यin playing; music
वाद्य:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Root√वद्/√वाद् (धातु) + यत् (कृदन्त) → वाद्य (प्रातिपदिक)
Formकृदन्त-नाम (instrument/that which is played), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन — 'in playing (music)' / 'in flute-playing' (समासाङ्ग)
विशारदःexpert
विशारदः:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootविशारद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — 'expert'
वृषभासुरof Vṛṣabhāsura
वृषभासुर:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — 'of Vṛṣabhāsura' (समासाङ्ग)
विध्वंसीdestroyer
विध्वंसी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवि√ध्वंस् (धातु) + णिनि/इन् (कृदन्त) → विध्वंसिन् (प्रातिपदिक)
Formकर्तृवाचक-नाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — 'destroyer'
बकof Baka
बक:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootबक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — 'of Baka (demon)' (समासाङ्ग)
अरिःslayer; enemy
अरिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअरि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — 'enemy/slayer'
बाणof Bāṇa
बाण:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — 'of Bāṇa' (समासाङ्ग)
बाहुarm
बाहु:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन — 'arm' (समासाङ्ग)
कृत्doer; maker
कृत्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Root√कृ (धातु) + क्विप् (कृदन्त)
Formक्विपन्त-कृदन्त (agent), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन — 'doer/maker; one who did' (here: 'one who made/removed')