Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam

The Austerities of Rama Jamadagnya

को ऽयमेव दुराधर्षः सजलांभोदनिस्वनः / ब्रवीति च गिरो ऽत्यर्थं विस्पष्टार्थपदाक्षराः

ko 'yameva durādharṣaḥ sajalāṃbhodanisvanaḥ / bravīti ca giro 'tyarthaṃ vispaṣṭārthapadākṣarāḥ

ผู้นี้คือใคร—ผู้ยากจะต้านทาน มีเสียงดุจเมฆฝนคำราม และกล่าวถ้อยคำด้วยพยางค์อักษรที่มีความหมายชัดเจนยิ่งนัก

kaḥwho?
kaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
FormInterrogative pronoun; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
ayamthis (person)
ayam:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
FormPronoun; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (अवधारण-निपात)
durādharṣaḥhard to assail/irresistible
durādharṣaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdur (उपसर्गार्थ) + ā√dhṛṣ (धातु) → durādharṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
sa-jala-ambhoda-nisvanaḥhaving a rumble like a rain-cloud
sa-jala-ambhoda-nisvanaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (प्रातिपदिक) + jala (प्रातिपदिक) + ambhoda (प्रातिपदिक) + nisvana (प्रातिपदिक)
FormMulti-member tatpuruṣa describing sound: ‘with-water cloud-like sound’; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
bravītispeaks
bravīti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction particle (समुच्चय-निपात)
giraḥwords/speech
giraḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgir (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन)
atyarthamvery much/exceedingly
atyartham:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootati (अव्यय/उपसर्गार्थ) + artha (प्रातिपदिक) → atyartha (प्रातिपदिक)
FormAdverbial accusative (द्वितीया-अव्ययीभाववत्), ‘excessively/very much’
vispaṣṭa-artha-pada-akṣarāḥwith very clear meaning, words, and syllables
vispaṣṭa-artha-pada-akṣarāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootviṣpaṣṭa (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक) + pada (प्रातिपदिक) + akṣara (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa chain describing ‘giraḥ’: ‘with clearly distinct meanings, words, and syllables’; Feminine (स्त्रीलिङ्ग) agreeing with giraḥ, Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन)