Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam

The Austerities of Rama Jamadagnya

वसिष्ठ उवाच इत्येवमुक्तः प्रहसंस्तेन रामो महाद्युतिः / तूष्णीं क्षणमिव स्थित्वा दध्यौ किञ्चिदवाङ्मुखः

vasiṣṭha uvāca ityevamuktaḥ prahasaṃstena rāmo mahādyutiḥ / tūṣṇīṃ kṣaṇamiva sthitvā dadhyau kiñcidavāṅmukhaḥ

วสิษฐะกล่าวว่า—เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น พระรามผู้มีรัศมีใหญ่ก็หัวเราะเบา ๆ แล้วนิ่งอยู่ชั่วขณะ ก้มหน้าเล็กน้อยและครุ่นคิด

vasiṣṭhaḥVasiṣṭha
vasiṣṭhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-निपात)
evamin this way
evam:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
FormAdverb (रीतिवाचक-अव्यय)
uktaḥhaving been addressed/spoken to
uktaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
FormPast passive participle (क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
prahāsansmiling/laughing
prahāsan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootpra√has (धातु)
FormPresent active participle (शतृ), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
tenaby him/with that
tena:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
FormPronoun; Masculine/Neuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
rāmaḥRāma
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
mahā-dyutiḥof great radiance
mahā-dyutiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + dyuti (प्रातिपदिक)
FormKarmadhāraya ‘great + splendor’; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
tūṣṇīmsilently
tūṣṇīm:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottūṣṇīm (अव्यय)
FormAdverb (अव्यय) ‘silently’
kṣaṇamfor a moment
kṣaṇam:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootkṣaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन) (used adverbially)
ivaas if/like
iva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormComparative particle (उपमा-निपात)
sthitvāhaving stood/remained
sthitvā:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√sthā (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा)
dadhyauhe pondered
dadhyau:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√dhyai (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
kiñcita little/something
kiñcit:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkiñcit (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
FormIndefinite pronoun; Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन) (used adverbially)
avāṅ-mukhaḥwith face turned downward
avāṅ-mukhaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootavāṅ (अव्यय/उपसर्गार्थ) + mukha (प्रातिपदिक)
FormKarmadhāraya ‘downward + faced’; Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)