Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

श्राद्धकल्पे पितृदेवपूजाक्रमः (Śrāddhakalpa: Order of Pitṛ and Deva Worship)

प्रोक्ष्य भूमिमथोद्धृत्य पूर्वं पितृपरायणः / ततो ऽन्निविकिरं कुर्याद्विधिदृष्टेन कर्मणा

prokṣya bhūmimathoddhṛtya pūrvaṃ pitṛparāyaṇaḥ / tato 'nnivikiraṃ kuryādvidhidṛṣṭena karmaṇā

เมื่อพรมน้ำชำระพื้นดินและยกขึ้นแล้ว จงตั้งใจอุทิศแด่ปิตฤก่อน จากนั้นจึงโปรยข้าวอาหารตามกรรมพิธีที่บัญญัติไว้

prokṣyahaving sprinkled
prokṣya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; prior action)
TypeVerb
Rootpra√ukṣ (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्), from pra√ukṣ; indeclinable verbal form; sequential action ‘having sprinkled’
bhūmimthe ground
bhūmim:
Karma (कर्म; object)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
athathen/thereupon
atha:
Sambandha/Anvaya (सम्बन्ध; discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormParticle/sequence marker (अव्यय; अनन्तरार्थक)
uddhṛtyahaving lifted (it)
uddhṛtya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; prior action)
TypeVerb
Rootud√hṛ (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), from ud√hṛ; indeclinable verbal form; ‘having lifted/raised’
pūrvamfirst
pūrvam:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण; time)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
FormAdverbial accusative (अव्ययीभूत/क्रियाविशेषण), ‘first/beforehand’
pitṛparāyaṇaḥone devoted to the ancestors
pitṛparāyaṇaḥ:
Karta (कर्ता; subject/agent)
TypeAdjective
Rootpitṛ + parāyaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); tatpuruṣa: pitṛ-parāyaṇa ‘devoted to the Pitṛs’
tataḥthereafter
tataḥ:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण; sequence)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAblatival adverb (अव्यय; तस्मात्-अर्थे) ‘thereafter/from that’
annivikiraṃfood-scattering (offering)
annivikiraṃ:
Karma (कर्म; object)
TypeNoun
Rootanna + vikira (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); tatpuruṣa: anna-vikira ‘scattering of food’
kuryātshould do
kuryāt:
Kriyā (क्रिया; main verb)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
FormOptative (विधिलिङ्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
vidhidṛṣṭenaby what is prescribed by rule
vidhidṛṣṭena:
Karaṇa (करण; instrument/means)
TypeAdjective
Rootvidhi + dṛṣṭa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन); tatpuruṣa: vidhi-dṛṣṭa ‘seen/prescribed by rule’
karmaṇāby the act/rite
karmaṇā:
Karaṇa (करण; means)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)